Прогнозування економічних показників за допомогою моделі LSTM
Анотація
Актуальність. Прогнозування економічних показників, зокрема цін на нафту, є критично важливим для різних галузей, таких як енергетика, фінанси, виробництво, транспорт та урядова політика. Точні прогнози сприяють прийняттю обґрунтованих рішень та оптимізації ресурсів. В умовах високої волатильності цін на нафту традиційні методи прогнозування, такі як ARIMA, часто не забезпечують належної точності, тому використання сучасних методів, таких як LSTM, є необхідним.
Метою дослідження є підвищення точності прогнозування економічних показників, зокрема цін на нафту марки Brent з використанням моделі LSTM та порівняння її точності з традиційними методами, зокрема ARIMA.
Методи дослідження. Для дослідження було використано два основні методи прогнозування часових рядів: ARIMA та LSTM. Було проведено розвідувальний аналіз даних, підготовку даних, побудову моделей, їх налаштування та оцінку за допомогою метрик MSE, MAE та RMSE. Дані про ціни на нафту марки Brent були оброблені та нормалізовані перед подачею в моделі.
Результати. Модель LSTM показала значно вищу точність прогнозування порівняно з ARIMA. Значення метрик для LSTM (MSE = 0.003, MAE = 0.055, RMSE = 0.055) суттєво перевищують відповідні значення для ARIMA (MSE = 12.59, MAE = 2.84, RMSE = 3.55). LSTM краще обробляє нелінійні залежності та волатильність даних, що робить її оптимальним вибором для довгострокового прогнозування.
Висновки. Використання LSTM для прогнозування економічних показників, зокрема цін на нафту, є більш ефективним у порівнянні з традиційними методами. Модель демонструє здатність до точного моделювання складних залежностей та адаптації до волатильності ринку, що робить її надійним інструментом для прогнозування в сучасних умовах.
Завантаження
Посилання
/Посилання
Box, G. E., Jenkins, G. M., & Reinsel, G. C. (2015). Time Series Analysis: Forecasting and Control (5th ed.). Wiley. https://doi.org/10.1002/9781118619193 (дата звернення 12.10.2024)
Dozdar Mahdi Ahmed, Masoud Muhammed Hassan and Ramadhan J. Mstafa (2022). A Review on Deep Sequential Models for Forecasting Time Series Data. https://doi.org/10.1155/2022/6596397 (дата звернення 12.10.2024)
Hochreiter, S., & Schmidhuber, J. (1997). Long short-term memory. Neural Computation, 9(8), 1735-1780. https://doi.org/10.1162/neco.1997.9.8.1735 (дата звернення 12.10.2024)
Bouktif, S., Fiaz, A., Ouni, A., & Serhani, M. A. (2018). Optimal deep learning LSTM model for electric load forecasting using feature selection and genetic algorithm: Comparison with machine learning approaches. Energies, 11(7), 1636. https://doi.org/10.3390/en11071636 (дата звернення 12.10.2024)
Nelson, D. M., Pereira, A. C. M., & de Oliveira, R. A. (2017). Stock market’s price movement prediction with LSTM neural networks. Proceedings of the International Joint Conference on Neural Networks (IJCNN), 1419-1426. https://doi.org/10.1109/IJCNN.2017.7966019 (дата звернення 12.10.2024)
Shahid, F., Zameer, A., & Muneeb, M. (2020). Predictions for COVID-19 with deep learning models of LSTM, GRU and Bi-LSTM using sequential and statistical data. Chaos, Solitons & Fractals, 140, 110212. https://doi.org/10.1016/j.chaos.2020.110212 (дата звернення 12.10.2024)
Zhang, G. P. (2003). Time series forecasting using a hybrid ARIMA and neural network model. Neurocomputing, 50, 159-175. https://doi.org/10.1016/S0925-2312(01)00702-0 (дата звернення 12.10.2024)
Makridakis, S., Spiliotis, E., & Assimakopoulos, V. (2018). Statistical and Machine Learning forecasting methods: Concerns and ways forward. PLoS ONE, 13(3), e0194889. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0194889 (дата звернення 12.10.2024)
Smyl, S. (2020). A hybrid method of exponential smoothing and recurrent neural networks for time series forecasting. International Journal of Forecasting, 36(1), 75-85. https://doi.org/10.1016/j.ijforecast.2019.03.017 (дата звернення 12.10.2024)
Lawrence, M. J., Goodwin, P., O’Connor, M., & Önkal, D. (2006). Judgmental forecasting: A review of progress over the last 25 years. International Journal of Forecasting, 22(3), 493-518. https://doi.org/10.1016/j.ijforecast.2006.03.007 (дата звернення 12.10.2024)
Hyndman, R. J., & Athanasopoulos, G. (2018). Forecasting: Principles and Practice (2nd ed.). OTexts. https://otexts.com/fpp3/ (дата звернення 12.10.2024)
Siami-Namini, S., Tavakoli, N., & Siami Namin, A. (2019). A comparison of ARIMA and LSTM in forecasting time series. IEEE International Conference on Machine Learning and Applications (ICMLA), 1394-1401. https://doi.org/10.1109/ICMLA.2018.00227 (дата звернення 12.10.2024)
Gers, F. A., Schmidhuber, J., & Cummins, F. (2000). Learning to forget: Continual prediction with LSTM. Neural Computation, 12(10), 2451-2471. https://doi.org/10.1162/089976600300015015 (дата звернення 12.10.2024)
Zhou, Z. H. (2012). Ensemble methods: Foundations and algorithms. Chapman and Hall/CRC. https://doi.org/10.1201/b12207 (дата звернення 12.10.2024)
Hyndman, R. J., & Khandakar, Y. (2008). Automatic time series forecasting: The forecast package for R. Journal of Statistical Software, 27(3), 1-22. https://doi.org/10.18637/jss.v027.i03 (дата звернення 12.10.2024)
Box, G. E., Jenkins, G. M., & Reinsel, G. C. (2015). Time Series Analysis: Forecasting and Control (5th ed.). Wiley. https://doi.org/10.1002/9781118619193 (дата звернення 12.10.2024)
Dozdar Mahdi Ahmed, Masoud Muhammed Hassan and Ramadhan J. Mstafa (2022). A Review on Deep Sequential Models for Forecasting Time Series Data. https://doi.org/10.1155/2022/6596397 (дата звернення 12.10.2024)
Hochreiter, S., & Schmidhuber, J. (1997). Long short-term memory. Neural Computation, 9(8), 1735-1780. https://doi.org/10.1162/neco.1997.9.8.1735 (дата звернення 12.10.2024)
Bouktif, S., Fiaz, A., Ouni, A., & Serhani, M. A. (2018). Optimal deep learning LSTM model for electric load forecasting using feature selection and genetic algorithm: Comparison with machine learning approaches. Energies, 11(7), 1636. https://doi.org/10.3390/en11071636 (дата звернення 12.10.2024)
Nelson, D. M., Pereira, A. C. M., & de Oliveira, R. A. (2017). Stock market’s price movement prediction with LSTM neural networks. Proceedings of the International Joint Conference on Neural Networks (IJCNN), 1419-1426. https://doi.org/10.1109/IJCNN.2017.7966019 (дата звернення 12.10.2024)
Shahid, F., Zameer, A., & Muneeb, M. (2020). Predictions for COVID-19 with deep learning models of LSTM, GRU and Bi-LSTM using sequential and statistical data. Chaos, Solitons & Fractals, 140, 110212. https://doi.org/10.1016/j.chaos.2020.110212 (дата звернення 12.10.2024)
Zhang, G. P. (2003). Time series forecasting using a hybrid ARIMA and neural network model. Neurocomputing, 50, 159-175. https://doi.org/10.1016/S0925-2312(01)00702-0 (дата звернення 12.10.2024)
Makridakis, S., Spiliotis, E., & Assimakopoulos, V. (2018). Statistical and Machine Learning forecasting methods: Concerns and ways forward. PLoS ONE, 13(3), e0194889. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0194889 (дата звернення 12.10.2024)
Smyl, S. (2020). A hybrid method of exponential smoothing and recurrent neural networks for time series forecasting. International Journal of Forecasting, 36(1), 75-85. https://doi.org/10.1016/j.ijforecast.2019.03.017 (дата звернення 12.10.2024)
Lawrence, M. J., Goodwin, P., O’Connor, M., & Önkal, D. (2006). Judgmental forecasting: A review of progress over the last 25 years. International Journal of Forecasting, 22(3), 493-518. https://doi.org/10.1016/j.ijforecast.2006.03.007 (дата звернення 12.10.2024)
Hyndman, R. J., & Athanasopoulos, G. (2018). Forecasting: Principles and Practice (2nd ed.). OTexts. https://otexts.com/fpp3/ (дата звернення 12.10.2024)
Siami-Namini, S., Tavakoli, N., & Siami Namin, A. (2019). A comparison of ARIMA and LSTM in forecasting time series. IEEE International Conference on Machine Learning and Applications (ICMLA), 1394-1401. https://doi.org/10.1109/ICMLA.2018.00227 (дата звернення 12.10.2024)
Gers, F. A., Schmidhuber, J., & Cummins, F. (2000). Learning to forget: Continual prediction with LSTM. Neural Computation, 12(10), 2451-2471. https://doi.org/10.1162/089976600300015015 (дата звернення 12.10.2024)
Zhou, Z. H. (2012). Ensemble methods: Foundations and algorithms. Chapman and Hall/CRC. https://doi.org/10.1201/b12207 (дата звернення 12.10.2024)
Hyndman, R. J., & Khandakar, Y. (2008). Automatic time series forecasting: The forecast package for R. Journal of Statistical Software, 27(3), 1-22. https://doi.org/10.18637/jss.v027.i03 (дата звернення 12.10.2024)