Екологічні аспекти виробництва продуктів дитячого харчування

  • Н. І. Черевична Харківський національний економічний університет імені Семена Кузнеця, пр. Науки, 9а, Харків, 61166, Україна https://orcid.org/0000-0002-6660-5366
  • Д. П. Крамаренко Харківський національний економічний університет імені Семена Кузнеця, пр. Науки, 9а, Харків, 61166, Україна https://orcid.org/0000-0003-1353-686X
  • Н. І. Гіренко Луганський національний університет імені Тараса Шевченка, вул. Віктора Новікова, 2, Лубни, 37500, Україна https://orcid.org/0000-0001-6854-8257
Ключові слова: дитяче харчування, екологічна безпека, екологічне маркування, спеціалізовані сировинні зони, грінвошинг, органічна продукція, європейська інтеграція

Анотація

Мета. Дослідження сучасного стану ринку продуктів дитячого харчування в Україні з погляду на екологічні аспекти виробництва, управління якістю та безпечністю сировини та готової продукції, питання екологічного маркування та гармонізації вітчизняного законодавства у сфері дитячого харчування з європейськими нормами.

Методи. Cистемно-структурний, абстрактно-логічний, статистичний метод, методи індукції, дедукції, порівняння, а також системно-аналітичний метод.

Результати. Наведено вітчизняну (товарознавчу та медичну) та європейську класифікацію дитячого харчування. Визначено, що 64 % українського ринку складає імпортні продукти (переважно бренди Nestlé, Danone, HiPP), які мають переваги завдяки використанню спеціалізованих європейських сировинних зон. Надано характеристику вітчизняних виробників дитячого харчування, які складають певну конкуренцію імпортним аналогам. Відзначено, що деякі з них впроваджують екологічні інновації у виробництво та пакування. Висвітлено вплив новітніх законодавчих змін 2025–2026 років щодо екологічного маркування, контролю безпечності та екологічної чистоти продуктів дитячого харчування. Це свідчить про суттєве зміщення вектору екологізації на законодавчому рівні у бік гармонізації українського законодавства з європейським. Досліджено проблему грінвошингу в Україні та дієвість вітчизняної законодавчої бази у боротьбі з неправомірним використанням псевдоекологічного маркування.

Висновки. Підтверджено, що впровадження системи екологічного маркування є ключовим превентивним механізмом гарантування безпечності дитячого харчування. Світові та українські соціологічні дослідження демонструють високий попит на органічне дитяче харчування. Проте поширення грінвошингу знижує довіру українських покупців до локальних брендів на користь європейських. Подолання цієї проблеми та орієнтація на концепцію «Zero Waste» і сталий розвиток є критично важливими для підвищення конкурентоспроможності вітчизняних виробників.

Завантаження

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Біографії авторів

Н. І. Черевична , Харківський національний економічний університет імені Семена Кузнеця, пр. Науки, 9а, Харків, 61166, Україна

канд. техн. наук, доц., доцент кафедри готельного, ресторанного бізнесу і крафтових технологій

Д. П. Крамаренко , Харківський національний економічний університет імені Семена Кузнеця, пр. Науки, 9а, Харків, 61166, Україна

канд. техн. наук, доц., доцент кафедри готельного, ресторанного бізнесу і крафтових технологій

 

 

Н. І. Гіренко , Луганський національний університет імені Тараса Шевченка, вул. Віктора Новікова, 2, Лубни, 37500, Україна

канд. техн. наук, доц., доцент кафедри професійної освіти, ресторанного і туристичного бізнесу

 

 

Посилання

Slyva, Yu. (2021). Scientific basis of the concept of food safety management in accordance with the requirements of international standards. Commodity Bulletin, (14). https://doi.org/10.36910/6775-2310-5283-2021-14-10 (in Ukrainian)

Bukalova, N., & Bohatko, N., Prylipko, T. (2023). Problems of environmental food safety in Ukraine. In Proceedings of the scientific and practical online conference «Food safety and quality in the concept of «One Health» (pp. 10–11). Lviv, Ukraine. https://doi.org/10.32718/konf.1-2.06.2023 (in Ukrainian)

Nosik, V. V. (2024). Legal problems of production of agricultural raw materials for baby food. Analyti-cal and Comparative Jurisprudence. (1). https://journal-app.uzhnu.edu.ua/article/view/299967?utm (in Ukrainian)

Rechun, O., & Tkachuk, V. (2022). The use of biodegradable polymers and antimicrobial packaging materials in food packaging. Commodity Bulletin, (15). https://doi.org/10.36910/6775-2310-5283-2022-15-24 (in Ukrainian)

Rechun, O.Y., & Peredrii, O.I. (2021). Active and smart food packaging. Commodity Bulletin, (14). 65-77. https://doi.org/10.36910/6775-2310-52832021-14-7 (in Ukrainian)

Technology for the production of environmentally friendly packaging materials based on paper and cardboard (2023). https://ela.kpi.ua/bitstreams/5ae1a15c-7ffc-45e1-a0b6-408b9ba9ab91/download (in Ukrainian)

Mikhailova, E. O, Vorozhbiyan, M. I., & Moroz, M. O. (2018). Principles of implementation of envi-ronmental labelling of products. Municipal economy of cities. Series: Technical sciences and architec-ture, (144). 43-50. http://nbuv.gov.ua/UJRN/kgm_tech_2018_144_8 (in Ukrainian)

Berzina, S. V. (2024). Ecocertification of food products for the domestic and EU markets. https://livingplanet.org.ua/images/2024/29_09_2024_ecosertification_berzina.pdf (in Ukrainian)

Tkachenko, N. (2016). Features of baby food classifications in Ukraine and the world. Food Science and Technology, 10(1). https://doi.org/10.21691/fst.v10i1.73 (in Ukrainian)

European Parliament and Council. (2013). Regulation (EU) No 609/2013 on foods intended for infants and young children, foods for special medical purposes and whole food substitutes for weight control. https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2013:181:0035:0056:en:PDF

Kolbina, N. G. (2022). Ways to improve the administrative and legal regulation of the production and circulation of baby food. Kyiv Journal of Law, (1), 117-122. https://doi.org/10.32782/klj/2022.1.18 (in Ukrainian)

Tyagunova, N. M. (2025) Assortment policy and peculiarities of organisation of trade in organic baby food in Ukraine. Scientific Bulletin of Poltava University of Economics and Trade. Series: Technical sciences, (1). https://doi.org/10.37734/2518-7171-2025-1-10 (in Ukrainian)

Kotelevych, V., Guralska, S., & Honcharenko, V. (2023). Quality and safety of food products - topical issues of the present. In Proceedings of the scientific and practical online conference «Food safety and quality in the concept of «One Health» (pp. 27–28). Lviv, Ukraine. https://doi.org/10.32718/konf.1-2.06.2023 (in Ukrainian)

Sus, G., & Zagoruyko, D. (2023). Hygienic and ecological characteristics of the environment. In Pro-ceedings of the scientific and practical online conference «Food safety and quality in the concept of «One Health» (pp. 86–88). Lviv, Ukraine. https://doi.org/10.32718/konf.1-2.06.2023 (in Ukrainian)

TerraCycle. (n.d.). Recycle the unrecyclable with TerraCycle. https://www.terracycle.com/en-US/?srsltid=AfmBOoqgqfbj83Lc2PMfafmJBHBdEfSJZqZeURMTWApmxFp-RDjPoXZg

Law of Ukraine No. 2320-IX. (2026). On waste management. https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/2320-20#Text (in Ukrainian)

State Service of Ukraine on Food Safety and Consumer Protection. (n.d.). Food safety: Special re-quirements for labelling of baby food. https://dpss.gov.ua/news/bezpechnist-kharchovykh-produktiv-osoblyvi-vymohy-do-markuvannia-dytiachoho-kharchuvannia (in Ukrainian)

Regulation (EU) 2025/351 on plastic materials and articles intended to come into contact with food. (2025). https://www.ctec.lv/ua/evropeyska-ce-sertifikaciya/plastic-materials-food-packaging

Ministry of Environmental Protection and Natural Resources of Ukraine. (n.d.). What is environmental labelling? https://mepr.gov.ua/biznesu/ekologichne-markuvannya/shho-take-ekologichne-markuvannya/#:~:text (in Ukrainian)

Law of Ukraine No. 2639-VIII. (2026). On information for consumers on food products. https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/2639-19#n638 (in Ukrainian)

State Service of Ukraine on Food Safety and Consumer Protection. (n.d.). Food safety: Labelling of baby food. https://dpss.gov.ua/news/bezpechnist-kharchovykh-produktiv-markuvannia-dytiachoho-kharchuvannia (in Ukrainian)

Polivoda, Yu. (n.d.). Ecological products and eco-labelling in the food segment. https://qualityexpert.com.ua/articles/698883-ekolohichna-produktsiya-ta-ekomarkuvannya-v-kharchovomu-sehmenti (in Ukrainian)

Punda, O. O., Arziantseva, D. A., & Zakharkevych, N. P. (2025). Implementation of environmental la-belling standards as a tool for consumer protection. Science and Technology Today, electronic journal. 3(44). 190-202. https://doi.org/10.52058/2786-6025-2025-3(44)-190-202 (in Ukrainian)

Опубліковано
2026-05-30
Як цитувати
Черевична , Н. І., Крамаренко , Д. П., & Гіренко , Н. І. (2026). Екологічні аспекти виробництва продуктів дитячого харчування. Людина та довкілля. Проблеми неоекології, (45), 137-148. https://doi.org/10.26565/1992-4224-2026-45-11
Розділ
Екологічні дослідження