РЕЗИЛІЄНТНЕ УПРАВЛІННЯ ФІНАНСОВИМИ ПОТОКАМИ ПІДПРИЄМСТВА В КОНТЕКСТІ ЕКСПОРТНОЇ ЕКСПАНСІЇ

  • Катерина Орєхова Харківський національний університет імені В. Н. Каразіна, майдан Свободи, 4, Харків, 61022, Україна https://orcid.org/0000-0003-0214-2750
  • Олена Головко Харківський національний університет імені В. Н. Каразіна, майдан Свободи, 4, Харків, 61022, Україна https://orcid.org/0000-0001-6502-4562
  • Наталія Гнип Харківський національний університет імені В. Н. Каразіна, майдан Свободи, 4, Харків, 61022, Україна https://orcid.org/0000-0002-0856-9619
Ключові слова: резилієнтність, фінансові потоки, експортна експансія, фінансова стійкість, управління ризиками, диверсифікація доходів, міжнародні ринки

Анотація

В умовах економічної нестабільності, спричиненої глобальними викликами та воєнним станом, питання забезпечення резилієнтного управління фінансовими потоками підприємств набуває особливої актуальності. Активізація експортної експансії дозволяє не лише диверсифікувати джерела доходів, але й підвищити стійкість фінансових потоків до внутрішніх та зовнішніх шоків, що є критично важливим для функціонування підприємств у динамічному глобальному середовищі. Дослідження підходів до управління фінансовими потоками в умовах виходу на міжнародні ринки дозволяє визначити ефективні механізми їх стабілізації, адаптації до вимог зовнішнього середовища та формування довгострокових конкурентних переваг.

Метою дослідження є визначення напрямів підвищення ефективності резилієнтного управління фінансовими потоками підприємств у контексті експортної експансії та розроблення підходів до їх реалізації в умовах економічної нестабільності та викликів глобального ринку.

Об’єктом дослідження є процес формування та управління фінансовими потоками підприємств у контексті експортної експансії та його вплив на фінансову стійкість і резилієнтність підприємства в умовах сучасних економічних викликів.

У процесі дослідження використано методи системного аналізу, структурно-функціонального аналізу, порівняльного аналізу, економіко-статистичні та експертні методи.

Результати дослідження підтвердили, що формування та впровадження ефективної системи резилієнтного управління фінансовими потоками є ключовим чинником забезпечення фінансової стійкості підприємства в умовах експортної експансії. Аналіз діяльності ПрАТ «Харківська бісквітна фабрика» продемонстрував, що успішний вихід на міжнародні ринки потребує адаптації фінансової моделі до умов нових ринків, диверсифікації грошових потоків, удосконалення системи управління витратами, впровадження цифрових рішень у логістичні та фінансові процеси, а також розвитку партнерських відносин із іноземними контрагентами.

Серед напрямів забезпечення резилієнтності фінансових потоків особливого значення набувають диверсифікація ринків збуту, оптимізація структури грошових надходжень і витрат, впровадження механізмів управління ризиками, а також формування фінансових резервів. Оцінка ефективності зазначених підходів свідчить про їх здатність знижувати фінансові ризики, забезпечувати стабільність грошових потоків та підвищувати адаптивність підприємства до змін зовнішнього середовища, що є критично важливим у сучасних умовах глобальної економічної нестабільності.

Практична значущість дослідження полягає у формуванні науково-обґрунтованих  рекомендацій щодо вдосконалення системи управління фінансовими потоками підприємств у контексті експортної експансії. Зокрема, запропоновано підходи до формування резилієнтної моделі управління фінансовими потоками, що враховує специфіку зовнішнього середовища, дозволяє ефективно управляти ризиками та забезпечує безперервність фінансової діяльності підприємства.

Отримані результати можуть бути використані для подальшого вдосконалення стратегій експортної діяльності українських підприємств, підвищення їх фінансової стійкості та конкурентоспроможності, а також для формування економічної політики, спрямованої на підтримку інтеграції підприємств у міжнародне бізнес-середовище.

Завантаження

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Біографії авторів

Катерина Орєхова, Харківський національний університет імені В. Н. Каразіна, майдан Свободи, 4, Харків, 61022, Україна

доктор економічних наук, доцент

Олена Головко, Харківський національний університет імені В. Н. Каразіна, майдан Свободи, 4, Харків, 61022, Україна

кандидат економічних наук, доцент

Наталія Гнип, Харківський національний університет імені В. Н. Каразіна, майдан Свободи, 4, Харків, 61022, Україна

кандидат економічних наук, доцент

Посилання

Bolgar, T. M., & Korchagina, L. F. (2024). Development of scientific and methodological approaches to organising ESG activities of enterprises. Academy Review, (1), 7–19. https://doi.org/10.32342/2074-5354-2024-1-60-1 (in Ukrainian)

Bolgar, T. M., & Korchagina, L. F. (2023). Development of scientific and methodological principles to prevent ESG mimicry by business entities. European Vector of Economic Development, (2), 6–18. https://doi.org/10.32342/2074-5362-2023-2-35-1 (in Ukrainian)

Bortnikova, M. H., Stasiuk, N. R., & Malynovska, Yu. B. (2023). Development of applied compliance tools at Ukrainian enterprises. Management and Entrepreneurship in Ukraine: Stages of Formation and Problems of Development, 5(1), 11–17. https://doi.org/10.23939/smeu2023.01.011 (in Ukrainian)

Budko, O. V., & Halatov, B. M. (2023). Corporate social responsibility as a tool of business development strategy. Economic Bulletin of Dnipro State Technical University, (1), 49–57. https://doi.org/10.31319/2709-2879.2023iss1(6).282985pp49-57 (in Ukrainian)

Holovko, O. H., Tretiak, N. M., & Oriekhova, K. V. (2023). The need to introduce financial control at the enterprise. Social Economics, (66), 49–59. https://doi.org/10.26565/2524-2547-2023-66-06

Holovko, O., Oriekhova, K., & Pishta, A. (2025). Strategy for enhancing enterprise investment attractiveness through international expansion. Economics and Law, 76(1), 87–97. https://doi.org/10.15407/econlaw.2025.01.087

Hrytsenko, L., Dekhtiar, N., Pihul, N., Deineka, O., Derkach, L., & Chepurko, V. (2023). Improvement of the method for assessing the financial condition of an enterprise: Calculation of an integral indicator. Financial and Credit Activity: Problems of Theory and Practice, (5), 173–189. https://doi.org/10.55643/fcaptp.5.52.2023.4134 (in Ukrainian)

Hrytsenko, L. L., & Derkach, L. S. (2024). Features of capital formation and management in conditions of economic instability. Bulletin of Sumy State University. Economics Series, (4), 302–311. (in Ukrainian)

Hrod, M. I. (2023). On the relationship between “circular economy” and “sustainable development”: Corporate social responsibility and eco-innovations. Investments: Practice and Experience, (3), 87–94. https://doi.org/10.32702/2306-6814.2023.3.87 (in Ukrainian)

Dolhova, L. I. (2023). Corporate social responsibility: Modern global trends. Efficient Economy, (5). https://doi.org/10.32702/2307-2105.2023.5.33 (in Ukrainian)

Zhuravlova, I. V. (2023). Methodology for assessing the financial potential of enterprises in the modern economy. Economy and Society, (48), 77–84. https://doi.org/10.32782/2524-0072/2023-48-77 (in Ukrainian).

Zhuravlova, I. V. (2024). Uncertainty in financial strategy development. Scientific Notes of V. I. Vernadsky TNU. Series: Economics and Management, 74(3), 50–57. https://doi.org/10.32782/2523-4803/74-3-8 (in Ukrainian)

Zhuravlova, I. V. (2024). Financial strategy under uncertainty. Economy and Society, (64), 137–145. https://doi.org/10.32782/2524-0072/2024-64-137 (in Ukrainian)

Zabolotnyi, H. M., Kulinich, T. V., Samoshkina, I. D., & Zhuk, R. I. (2023). Financial autonomy in improving product policy of innovative enterprises in crisis conditions. Investments: Practice and Experience, (23), 86–91. https://doi.org/10.32702/2306-6814.2023.23.86 (in Ukrainian)

Ivanov, Yu. B. (2024). Financial security of the enterprise and tax planning. International Scientific Journal “Internauka”. Economic Sciences Series, (9), 157–162. https://doi.org/10.25313/2520-2294-2024-9-10269 (in Ukrainian)

Karlin, M., Stashchuk, O., & Prots, N. (2024). Features of financial security of households in EU countries during crisis conditions. Economic Journal of Lesya Ukrainka Volyn National University, (4), 103–110. https://doi.org/10.29038/2786-4618-2024-04-103-110 (in Ukrainian)

Kotkovskyi, V. R., Samorodov, B. V., & Chkheailo, A. A. (2024). Management of corporate processes under uncertainty: Flexible strategy as adaptation to crisis. Business Navigator, (3), 417–424. https://doi.org/10.32782/business-navigator.76-69 (in Ukrainian)

Kotkovskyi, V., Samorodov, B., & Chkheailo, A. (2024). Human resource management during war: Motivation and effective use of potential. Sustainable Economic Development, (3), 228–235. https://doi.org/10.32782/2308-1988/2024-50-34 (in Ukrainian)

Kremen, V. H. (2023). Activities of the National Academy of Educational Sciences of Ukraine during martial law. Science and Science Studies, (2), 3–22. https://doi.org/10.15407/sofs2023.02.003 (in Ukrainian)

Azarenkova, G., & Oriekhova, K. (2023). Strategic measures and alternatives to ensure the financial security of machine-building enterprises. In Green Sustainability: Towards Innovative Digital Transformation. Proceedings of ITAF 2023. Lecture Notes in Networks and Systems (Vol. 753, pp. 33–47). Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-99-4764-5_4

Harymawan, I., Novita, S., Habiburrochman, Prasetyo, Y., & Ulafiyah, R. (2025). STEM CEOs and financial distress: An analysis of leadership, innovation, and risk in corporate financial performance. International Journal of Management and Sustainability, 14(4). https://doi.org/10.18488/11.v14i4.4636

Khan, H. U., Malik, M. Z., Nazir, S., & Ali, F. (2025). Artificial intelligence driven insights on blockchain risks: A systematic review in the financial sector. Concurrency and Computation: Practice and Experience, 37(27–28), Article e70459. https://doi.org/10.1002/cpe.70459

Kotykova, O., Babych, M., Pohorielova, O., & Nadvynychyy, S. (2025). Economic impact of war on Ukraine’s agricultural sector: A policy framework for recovery and resilience. Agricultural and Resource Economics, 11(4). https://doi.org/10.51599/are.2025.11.04.01

Maksymova, I., Kuryliak, V., Kuryliak, M., Zinchuk, A., & Shabliy, A. (2025). Integration potential of SMEs in the Eastern Partnership countries within the EU Green Deal implementation. Journal of European Economy, 24(4). https://doi.org/10.35774/jee2025.04.720

Oriekhova, K., Kendiukhov, Ol., Zakharkin, Ol., Solodovnik, Ol., Zakharkina, L., & Murovana, T. (2021). Optimization modeling of engineering enterprises financial security improvement. Journal of Applied Engineering Science, 19(4), 1065–1073. https://doi.org/10.5937/jaes0-30842

Samorodov, B., Zastola, Y., & Lyashenko, V. (2023). Analysis of the dynamics of prices for shares of leading IT companies: IBM, Intel, Apple, Microsoft, Casio Computer Co. International Journal of Academic Multidisciplinary Research, 7(3), 100–107. https://openarchive.nure.ua/server/api/core/bitstreams/77b77571-f9c0-4b82-a816-fa220fcd8a7f/content

Semenog, A. (2024). Dynamics of bank lending in Ukraine: Influence of the development of digital innovations and technologies. Visnyk of Sumy State University. Economy Series, 1, 39–51. https://doi.org/10.21272/18179215.2024.1-04

Semenog, A., Medvid, A., & Dmitrishyn, D. (2024). Assessment of the use of digital banking as a part of banks' credit management system in Ukraine. Economic Sustainability and Business Practices, (1–2), 30–39. https://doi.org/10.21272/esbp.2024.4-04

Sulaiman, S., Malik, N. S. A., Shdil, J. A., Khairi, K. F., & Thadli, H. A. (2025). Takaful Ta’awuni Agro: Strengthening agricultural resilience through inclusive and sustainable protection among paddy farmers in Malaysia. International Journal of Islamic Finance and Sustainable Development, 17(4). https://doi.org/10.55188/ijifsd.v17i4.1162

Tang, Z., Cao, K., Huang, Q., Li, X., & Zhu, B. (2025). Topological data analysis: Technical principles, financial applications, and future developments. In Proceedings of 2025 International Conference on Economic Management and Big Data Application (ICEMBDA 2025). ACM. https://doi.org/10.1145/3770177.3770214

Wang, L., & Duan, L. (2025). Optimization of business environment, supply chain finance, and industrial chain resilience. Finance Research Letters, 86, Article 108867. https://doi.org/10.1016/j.frl.2025.108867

Xu, B., Xu, H., & Wang, Y. (2025). Digital finance, technology business incubation, and industrial chain resilience. Finance Research Letters, 86, Article 108834. https://doi.org/10.1016/j.frl.2025.108834

Xu, W., & Xie, W. (2025). Supply chain finance and tourism enterprise resilience in the context of economic policy uncertainty. Finance Research Letters, 86, Article 108349. https://doi.org/10.1016/j.frl.2025.108349

Опубліковано
2026-05-30
Як цитувати
Орєхова, К., Головко, О., & Гнип, Н. (2026). РЕЗИЛІЄНТНЕ УПРАВЛІННЯ ФІНАНСОВИМИ ПОТОКАМИ ПІДПРИЄМСТВА В КОНТЕКСТІ ЕКСПОРТНОЇ ЕКСПАНСІЇ. Соціальна економіка, (74). вилучено із https://periodicals.karazin.ua/soceconom/article/view/30038
Розділ
ФІНАНСИ