ОСОБЛИВОСТІ УПРАВЛІННЯ ПРОЄКТНИМИ КОМАНДАМИ В УМОВАХ ВІЙНИ Й НЕВИЗНАЧЕНОСТІ: ВИМІР РЕЗИЛЬЄНТНОСТІ
Анотація
У статті досліджено особливості управління проєктними командами в умовах війни та високої невизначеності з акцентом на резильєнтність як здатність організації, команди й окремого працівника зберігати керованість, адаптуватися до шоків і відновлювати продуктивність після збоїв. Метою дослідження є обґрунтування підходів до підвищення ефективності управління проєктними командами в умовах воєнних загроз шляхом поєднання адаптивного проєктного менеджменту, кризового реагування та практик організаційної стійкості. Методологічну основу становлять системний аналіз наукових публікацій, порівняльний аналіз традиційних і адаптивних моделей управління, узагальнення міжнародних та українських кейсів, а також структурно-функціональний аналіз інструментів підтримання безперервності роботи команд. Уточнено відмінність між управлінням ризиком і управлінням невизначеністю: якщо ризик допускає попередню оцінку ймовірностей, то невизначеність вимагає коротких циклів планування, сценарного мислення, резервування ресурсів і децентралізованого прийняття рішень. Доведено, що в умовах війни традиційні лінійні підходи втрачають ефективність через високу мінливість зовнішнього середовища, тоді як адаптивні підходи забезпечують швидшу реакцію на зміну пріоритетів, підвищують операційну гнучкість і зменшують втрати від переривань. На основі аналізу міжнародного досвіду та української практики виділено чинники стійкості проєктних команд: психологічна безпека, дублювання критичних ролей, багатоканальна кризова комунікація, короткі горизонти планування, цифрове резервування даних, диверсифікація постачання та наявність планів безперервності бізнесу і відновлення. Запропоновано двоконтурний набір практичних рекомендацій: на людському та командному рівні - формалізація протоколів безпеки, підтримка ментального здоров'я, крос-навчання та розвиток емпатійного лідерства; на операційно-процесному рівні - rolling-wave planning, децентралізація оперативних рішень, резервування інфраструктури, сценарне планування і регулярне оновлення Business Continuity Plan та Disaster Recovery Plan. Практичне значення результатів полягає у можливості безпосереднього використання запропонованих рекомендацій підприємствами, державними структурами та проєктними офісами, які працюють у середовищі повторюваних кризових порушень.
Завантаження
Посилання
Nowińska, A., & Olesen, T. R. (2025). Inter-state war dynamics and investment: Insights from the Russia-Ukraine war. Journal of Business Research, 186, 114911. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2024.114911
Shu, W., Fan, D., Zhang, X., & Li, G. (2025). Operations locked-in amid geopolitical conflicts: A study of the 2022 Russo-Ukrainian war. Transportation Research Part E: Logistics and Transportation Review, 199, 104147. https://doi.org/10.1016/j.tre.2025.104147
Toygar, A., & Yildirim, U. (2023). Examining the effects of the Russia-Ukraine conflict on global supply chains. In Handbook of Research on War Policies, Strategies, and Cyber Wars (pp. 184-199). IGI Global. https://doi.org/10.4018/978-1-6684-6741-1.ch010
Bas, T. G. (2025). Globalization vs. glocalization: Learn lessons from two global crises, such as the Russia-Ukraine conflict and the COVID-19 pandemic, for the agro-food and agro-industrial sector. Agriculture, 15(2), 155. https://doi.org/10.3390/agriculture15020155
Lechler, T., & Edington, B. (2013). The silver lining of project uncertainties: Discovering opportunities to enhance project value. Paper presented at PMI Global Congress 2013 - North America. Project Management Institute.
Perminova, O., Gustafsson, M., & Wikström, K. (2008). Defining uncertainty in projects - a new perspective. International Journal of Project Management, 26(1), 73-79. https://doi.org/10.1016/j.ijproman.2007.08.005
Pich, M. T., Loch, C. H., & De Meyer, A. (2002). On uncertainty, ambiguity, and complexity in project management. Management Science, 48(8), 1008-1023. https://doi.org/10.1287/mnsc.48.8.1008.163
Iftikhar, R., Majeed, M., & Drouin, N. (2023). Crisis management process for project-based organizations. International Journal of Managing Projects in Business, 16(8), 100-125. https://doi.org/10.1108/IJMPB-10-2020-0306
Gutheil, L. (2021). Adaptive project management for the civil society sector: Towards an academic research agenda. International Development Planning Review, 43(3), 393-418. https://doi.org/10.3828/idpr.2020.17
Kim, S., Lee, H., & Connerton, T. P. (2020). How psychological safety affects team performance: Mediating role of efficacy and learning behavior. Frontiers in Psychology, 11, 1581. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.01581
Jiao, P., & Bu, W. (2024). The impact of organizational learning on organizational resilience in construction projects. Buildings, 14(4), 975. https://doi.org/10.3390/buildings14040975
Hua, Y., Kang, M., Yao, H., & Fu, Y. (2025). How to foster project organization resilience in the construction industry: The role of data governance capabilities. Buildings, 15(8), 1219. https://doi.org/10.3390/buildings15081219
Su, W., & Junge, S. (2023). Unlocking the recipe for organizational resilience: A review and future research directions. European Management Journal, 41(6), 1086-1105. https://doi.org/10.1016/j.emj.2023.03.002
Stroiko, T., Burkun, V., & Medvedov, R. (2024). Strategic aspects of human resources management in the context of military operations: Ukrainian experience. Three Seas Economic Journal, 5(1), 91-95. https://doi.org/10.30525/2661-5150/2024-5-14
Luthans, F. (2002). The need for and meaning of positive organizational behavior. Journal of Organizational Behavior, 23(6), 695-706. https://doi.org/10.1002/job.165
Hobfoll, S. E., Watson, P., Bell, C. C., Bryant, R. A., Brymer, M. J., Friedman, M. J., Friedman, M., Gersons, B. P. R., de Jong, J. T. V. M., Layne, C. M., Maguen, S., Neria, Y., Norwood, A. E., Pynoos, R. S., Reissman, D., Ruzek, J. I., Shalev, A. Y., Solomon, Z., Steinberg, A. M., & Ursano, R. J. (2007). Five essential elements of immediate and mid-term mass trauma intervention: Empirical evidence. Psychiatry, 70(4), 283-315. https://doi.org/10.1521/psyc.2007.70.4.283
Highsmith, J. (2009). Agile Project Management: Creating Innovative Products (2nd ed.). Addison-Wesley Professional.
Hamel, G., & Välikangas, L. (2003). The quest for resilience. Harvard Business Review, 81(9), 52-63.
Koilakonda, R. R. (2023). Resilience in project management: Strategies for overcoming challenges. International Journal of Core Engineering & Management, 7(6), 10-18. https://doi.org/10.13140/RG.2.2.27012.13442
Siddiquei, A. N., Ahmad, S., & Asmi, F. (2025). Fostering team resilience with servant leadership: A multi-level study of the construction industry. Acta Psychologica, 253, 104732. https://doi.org/10.1016/j.actpsy.2025.104732
Dong, H., Dacre, N., Baxter, D., & Ceylan, S. (2024). What is Agile Project Management? Developing a new definition following a systematic literature review. Project Management Journal, 55(6), 668-688. https://doi.org/10.1177/87569728241254095
Edmondson, A. (1999). Psychological safety and learning behavior in work teams. Administrative Science Quarterly, 44(2), 350-383. https://doi.org/10.2307/2666999

Цю роботу ліцензовано за Міжнародня ліцензія Creative Commons Attribution 4.0.