Локальна геоінформаційна система земель лісового фонду: методичні особливості створення, практичні аспекти та перспективи використання

Ключові слова: геоінформаційна система, лісовий фонд, геопросторові дані, база даних, цифровізація

Анотація

У сучасному світі інформаційні системи і технології відіграють ключову роль у розвитку суспільства і держави. Особливо актуальним є розвиток геоінформаційних систем як один з елементів забезпечення сталого розвитку в природокористуванні. Ліси є найбільш збалансованими екосистемами, які виконують різноманітні корисні для людини функції, а також є одним із основних джерел відновлюваної енергії. Впровадження ГІС у природокористування, особливо у сфері лісового господарства, дозволяє досягнути ключових цілей сталого розвитку, а розробка методів щодо удосконалення існуючих або створення нових ГІС має визначальне значення. У роботі представлено методичні особливості створення геоінформаційної системи об’єктів лісового фонду на прикладі окремого лісництва. Вихідними даними для створення ГІС слугують плани лісонасаджень та таксаційні описи лісництва. Описаний нами алгоритм складається з таких основних етапів: отримання вихідних даних, цифровізація і просторова прив’язка картографічних матеріалів, формування таблиць з атрибутивними даними, об’єднання просторових даних із атрибутами, перевірка функціональності створеної ГІС. Всі етапи створення виконувались із використанням найбільш відомих програмних продуктів: QGIS, MS Excel, MS Access, AdobePhotoshop. У статті значна увага приділена особливостям формування атрибутивних даних та способам їх подальшого застосування у поєднанні із векторними шарами. Пропонований нами алгоритм дозволяє на основі планів лісових насаджень створити просторовий векторний шар таксаційних виділів з деякою атрибутивною інформацією, а на основі таксаційних описів – створити набір атрибутивних даних. Разом ці два набори даних можуть утворювати окрему геоінформаційну систему об’єктів лісового фонду різного рангу (як у вигляді певної сукупності таксаційних виділів та кварталів, так і усієї території лісового фонду лісництв або постійних лісокористувачів).

Завантаження

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Біографії авторів

Василь Роман, Ужгородський національний університет

викладач кафедри лісівництва

Микола Карабінюк, Ужгородський національний університет

кандидат географічних наук, доцент кафедри фізичної географії та раціонального природокористування

Андрій Мигаль, Ужгородський національний університет

кандидат біологічних наук, доцент кафедри лісівництва

Анастасія Кічура, Ужгородський національний університет

кандидат сільськогосподарських наук, доцент кафедри лісівництва

Світлана Чепур, Ужгородський національний університет

кандидат сільськогосподарських наук, доцент кафедри лісівництва

Посилання

Frigerio, I., Ventura, S., Strigaro, D., Mattavelli, M., De Amicis, M., Mugnano, S., & Boffi, M. (2016). A GIS-based approach to identify the spatial variability of social vulnerability to seismic hazard in Italy. Applied Geography, 74, 12–22. https://doi.org/10.1016/j.apgeog.2016.06.014

Halder, B., Karimi, A., Mohammad, P., Bandyopadhyay, J., Brown, R. D. & Yaseen, Z. M. (2022). Investigating the relationship between land alteration and the urban heat island of Seville city using multi-temporal Landsat data. Theoretical and Applied Climatology. 150(1), 613-635. https://doi.org/10.1007/s00704-022-04180-8

Karabiniuk, М., Kalynych, І., Leta, V., Mykyta, M. & Melnychuk, V. (2022). Geological conditions of development and landscape differentiation of modern geological and geomorphological processes in the highlands of the Chornohora massif (Ukrainian Carpathians), Geodynamics. 1(32), 64-79. https://doi.org/10.23939/jgd2022.02.064

Wang, Y., Zhang, Y., Yang, G., Cheng, X., Wang, J., & Xu, B. (2022). Knowledge Mapping Analysis of the Study of Rural Landscape Ecosystem Services. Buildings, 12(10), 1517. https://doi.org/10.3390/buildings12101517

Korzhov, V., & Chaskovskyу, O. (2018). Methodological aspects of geoinformation system development for forest roads. Scientific Works of the Forestry Acad. of Sciences of Ukraine, (14), 259–264. https://doi.org/10.15421/411635 [in Ukrainian]

Gabriele, G. & Ingrid, V. (2018). GIS Instruments in Support of the Forestry Activities: A Case Study. Journal of Agricultural Science and Technology B, 8(6), 388-395. https://doi.org/10.17265/2161-6264/2018.06.006

Gregory, B. & Pat, R. (2009). Public Participation GIS: A New Method for Use in National Forest Planning. Forest Science, 55 (2), 166–182. https://doi.org/10.1093/forestscience/55.2.166

SH, S. (2015). Application of Geographic Information System (GIS) in Forest Management. Journal of Geography & Natural Disasters, 05(03), 145. https://doi.org/10.4172/2167- 0587.1000145

Latterini, F., Stefanoni, W., Venanzi, R., Tocci, D., & Picchio, R. (2022). GIS-AHP Approach in Forest Logging Planning to Apply Sustainable Forest Operations. Forests, 13(3), 484. https://doi.org/10.3390/f13030484

Hostiuk, Z. V., Burianyk, O. O., & Karabiniuk, M. M. (2022). Landscape Principles of Optimization of Functional Zoning of «Hutsulshchyna» National Nature Park. Journal of Geology, Geography and Geoecology, 31(3), 450–459. https://doi.org/10.15421/112241

Visztra, G. V., Frei, K., Hábenczyus, A. A., Soóky, A., Bátori, Z., Laborczi, A., Csikós, N., Szatmári, G., & Szilassi, P. (2023). Applicability of Point- and Polygon-Based Vegetation Monitoring Data to Identify Soil, Hydrological and Climatic Driving Forces of Biological Invasions—A Case Study of Ailanthus altissima, Elaeagnus angustifolia and Robinia pseudoacacia. Plants, 12(4), 855. https://doi.org/10.3390/plants12040855

Melnyk, A., Grodzynskyi, M., Obodovskiy, O., Kostiv, L., Karabiniuk, M., & Prytula, R. (2019). Altitudinal differentiation of snow cover in the north-eastern sector of Chornohora massive in Ukrainian Carpathians. Proceedings of the international conference of computational methods in sciences and engineering 2019 (ICCMSE-2019)(). AIP Publishing. https://doi.org/10.1063/1.5138049

Leta, V. V., Karabiniuk, M. M., Mykyta, M. M., & Kachailo, M. M. (2023). Use of geoinformation technologies in distance learning of future specialists in geography. Information Technologies and Learning Tools, 95(3), 112–123. https://doi.org/10.33407/itlt.v95i3.5104

Zápotocký, M. & Koreň, M. (2022). Multipurpose GIS Portal for Forest Management, Research, and Education., ISPRS International Journal of Geo-Information, 11(7): 405. https://doi.org/10.3390/ijgi11070405

Chaskovskyi, O., Andreichuk, Yu. & Yamelynets, T. (2021). Application of GIS in environmental protection on the example of the open source program QGIS. Prostir-M, 2021. [in Ukrainian]

Biletskyi, B. O., Lytvynov, V. A., Bespalov, V. P., Maistrenko, S. Ya., Zahreba, T. O. & Khurtsylava K. V. (2013). Practical application of GIS technologies for planning and mapping support of forest management (on the example of «GIS-lisproekt»). Mathematical machines and systems, 3, 76-86. [in Ukrainian]

Biletskyi, B.O. & Bespalov, V.P. (2009). Some aspects of using GIS tools to automate the process of processing cartographic information for forest management. Biletskyi, on Scientific and practical conference with international participation. Decision support systems. Theory and practice, Kyiv, 90–93. [in Ukrainian]

Maistrenko, S. Ya. (2015). The system “GIS-Lisproekt” as a prototype of geoinformation component of cadastral system. Machines and mathematical systems, 3, 93-99. [in Ukrainian]

Aleksiiuk, I., Hrynyk, H., Dyak, T., Hrynyk, O. & Zadorozhnyy, A. (2023). SmallForest mobile app: availability, functionality and use. Sylwan, 167(6), 384-396. https://doi.org/10.26202/sylwan.2023038

Geoportal “Forests of Ukraine” (2024). https://forestry.org.ua/ [in Ukrainian]

Derzhavne pidpryiemstvo «State Enterprise “Forestry Information and Analytical Center”» (FIAC) (2024). https://www.ukrforest.com/ [in Ukrainian]

Ministry of Education and Science of Ukraine (2024). Approved standards of higher education. Ministry of Education and Science of Ukraine. https://mon.gov.ua/osvita-2/vishcha-osvita-ta-osvita-doroslikh/naukovo-metodichna-rada-ministerstva-osviti-i-nauki-ukraini/zatverdzheni-standarti-vishchoi-osviti [in Ukrainian]

Zatserkovnyi, V. I., Burachek, V. H., Zhelezniak, O. O. & Tereshchenko, A. O. (2014). Geographic information systems and databases. NDU im. M. Hoholia. [in Ukrainian]

Awange, J. L., & Kyalo Kiema, J. B. (2013). Environmental Geoinformatics. Springer Berlin Heidelberg. https://doi.org/10.1007/978-3-642-34085-7

Geographic Information Systems - Data Science Approach. IntechOpen. https://doi.org/10.5772/intechopen.111053

Karimi, H.A. (2009). Handbook of Research on Geoinformatics. Pittsburgh, USA: Information Science Reference

State Agency of Forest Resources of Ukraine (2024). Public information. https://forest.gov.ua/agentstvo/publichna-informaciia

QGIS Documentations. QGIS User Guide (2024). https://docs.qgis.org/3.34/en/docs/user_manual/index.html

Mihaly, A., V. Roman. 2024. Application of a spatial dataset for monitoring invasive woody plant species in the forests of Transcarpathia, Ukraine. GEO&BIO, 26, 135–144. https://doi.org/10.53452/gb2611 [in Ukrainian]

On Approval of the Procedure for Forest Management, Resolution of the CMU № 112 (2023) (Ukraine). https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/112-2023-п#Text [in Ukrainian]

Опубліковано
2025-06-01
Цитовано
Як цитувати
Роман, В., Карабінюк, М., Мигаль, А., Кічура, А., & Чепур, С. (2025). Локальна геоінформаційна система земель лісового фонду: методичні особливості створення, практичні аспекти та перспективи використання. Вісник Харківського національного університету імені В. Н. Каразіна. Серія «Геологія. Географія. Екологія», (62), 324-336. https://doi.org/10.26565/2410-7360-2025-62-24