Вплив ліквідних резервів банків та експорту харчових продуктів на економічний розвиток під час конфлікту
Анотація
Ліквідні резерви банків та виробництво харчових продуктів забезпечують життєво важливу підтримку для ефективної та продуктивної економічної діяльності. Мета цієї статті полягає в аналізі впливу ліквідних резервів банків та експорту харчових продуктів на економічний розвиток під час конфлікту, використовуючи дані України як приклад.
Постановка проблеми. Позиція ліквідності банків спричиняє компроміс між ефективністю кредитного ризику банків та прибутковістю банків. Таким чином, існує делікатний балансувальний акт між утриманням високої ліквідності за рахунок кредитування, стимулювання інвестицій та економічного зростання, прибутковості та виникнення кредитного ризику.
Мета статті. Мета цієї статті — оцінити, як комбінований вплив ліквідності банків та експорту харчових продуктів впливає на економічне зростання, ступінь зростання та напрямок зростання.
Нерозв’язані аспекти проблеми. Існує дефіцит літератури щодо спільного впливу ліквідності банків та експорту харчових продуктів на економічне зростання країни в стані конфлікту — особливо в контексті сучасного випадку України.
Основний матеріал. У статті застосовано кількісний підхід за допомогою моделі множинної регресії для дослідження взаємозв’язків. Вторинні дані щодо ліквідних резервів банків, експорту харчових продуктів та ВВП України зібрано з архівів даних економічних показників Світових індикаторів розвитку.
Висновки. Результати аналізу свідчать, що ліквідні резерви банків та експорт харчових продуктів мають значний вплив на економічні показники України під час війни. Загальна F-статистика є значущою при P=0,000496. Крім того, ліквідні резерви банків є значущими при P=0,000495 з позитивним коефіцієнтом регресії 122,3883. Додатково, експорт харчових продуктів є значущим при p=0,006234 з негативним коефіцієнтом регресії -131,289. Коефіцієнт кореляції моделі є високим — 0,884089, що свідчить про тісний зв’язок. Крім того, коефіцієнт детермінації (R²) є високим — 0,781613, а скоригований R² — 0,737936, що вказує на добру пристосованість моделі. Позитивний коефіцієнт для ліквідних резервів банків свідчить про те, що ліквідні резерви банків мають позитивний і значущий вплив на економіку України під час війни, що означає, що здатність банків залучати більше ліквідних резервів надає значну допомогу для економічної стійкості України в часи конфлікту. Хоча експорт харчових продуктів є значущим, він має негативний коефіцієнт, що походить від перешкод у логістиці експорту під час конфлікту, оскільки альтернативні маршрути експорту коштують дорожче. Результати доповнюють літературу, вказуючи на те, що здоровий банківський сектор з достатніми ліквідними резервами є життєво важливим для підтримки економічної життєздатності та стійкості під час конфлікту.
Завантаження
Посилання
Acharya, V. V., & Rajan, R. (2024). Liquidity, liquidity everywhere, not a drop to use: Why flooding banks with central bank reserves may not expand liquidity. The Journal of Finance, 79(5), 2943-2991.
Agénor, P. R., Aizenman, J., & Hoffmaister, A. W. (2004). The credit crunch in East Asia: what can bank excess liquid assets tell us?. Journal of International Money and Finance, 23(1), 27-49.
Almeshari, A., Bin Dato Haji Yahya, M. H., Bin Kamarudin, F., & Abd Hamid, S. A. (2023). Liquidity creation and economic growth: are they monotonically related? Evidence from MENA countries. Economies, 11(1), DOI: https://doi.org/10.3390/economies11010024
Atlantic Council. (2024). Ukraine’s grain exports are crucial to Africa’s food security. Atlantic. Retrieved from: https://www.atlanticcouncil.org/blogs/econographics/ukraines-grain-exports-are-crucial-to-africas-food-security/#:~:text=Ukrainian%20grain%20exports%2C%20especially%20wheat,came%20from%20Ukraine%20and%20Russia.
Beck, T., Levine, R., & Loayza, N. (2000). Finance and the Sources of Growth. Journal of financial economics, 58(1-2), 261-300.
Berger, A. N., & Bouwman, C. H. (2009). Bank liquidity creation. The review of financial studies, 22(9), 3779-3837.
Bibow, J. (2013). Keynes on monetary policy, finance and uncertainty: Liquidity preference theory and the global financial crisis. Routledge.
Boloș, M. I., Rusu, Ș., Leordeanu, M., Sabău-Popa, C. D., Perțicaș, D. C., & Crișan, M. I. (2025). K-Means Clustering for Portfolio Optimization: Symmetry in Risk–Return Tradeoff, Liquidity, Profitability, and Solvency. Symmetry, 17(6), 847.
Center for Economic Strategy (CES). (2022, September 21). The banking sector during the war. CES. Retrieved from: https://ces.org.ua/en/the-banking-sector-during-the-war
Countryman, A. M., Litvinov, V., Kolodiazhnyi, I., Bogonos, M., & Nivievskyi, O. (2025). Global economic effects of war‐induced agricultural export declines from Ukraine. Applied Economic Perspectives and Policy, 47(2), 624-665.
CSIS. (2025). Russia, Ukraine, and global food security: A two-year assessment. Center for Strategic & International Studies. Retrieved from: https://www.csis.org/analysis/russia-ukraine-and-global-food-security-two-year-assessment?utm_source=chatgpt.com
Demirgüç-Kunt, A., & Detragiache, E. (1998). The determinants of banking crises in developing and developed countries. IMF Staff Papers, 45(1), 81–109. DOI: https://doi.org/10.2307/3867330
Diamond, D. W., & Dybvig, P. H. (1983). Bank runs, deposit insurance, and liquidity. Journal of political economy, 91(3), 401-419.
Gbadebo, A. D. (2024). Theories of Financial Intermediation: Evaluation And Empirical Relevance. Journal of Law and Sustainable Development, 12(9), e3950-e3950.
Gambacorta, L., & Marques-Ibanez, D. (2011). The bank lending channel: lessons from the crisis. Economic policy, 26(66), 135-182.
International Monetary Fund (IMF). (2020, April). Lebanon: Financial system stability assessment. IMF Country Report No. 20/41. International Monetary Fund. Retrieved from: https://www.imf.org/en/Publications/CR/Issues/2020/04/09/Lebanon-Financial-System-Stability-Assessment-49343
King, R. G., & Levine, R. (1993). Financial intermediation and economic development. Capital markets and financial intermediation, 156189, 156-189.
Kyiv independent (2025) Why are Ukrainian banks so profitable during war?
Retrieved from: https://kyivindependent.com/why-are-ukrainian-banks-so-profitable-during-war/
Martyshev, P., Nivievskyi, O., & Bogonos, M. (2023). Regional war, global consequences: Mounting damages to Ukraine’s agriculture and growing challenges for global food security. DOI: https://doi.org/10.2499/9780896294394_23
Mora, N. (2014). Reason for reserve? Reserve requirements and credit. Journal of Money, Credit and Banking, 46(2-3), 469-501.
National Bank of Ukraine (NBU). (2024, December 20). Banks maintain operational resilience and provide more resources to the economy to overcome the consequences of war: Financial stability report. National Bank of Ukraine. Retrieved from: https://bank.gov.ua/en/news/all/banki-zberigayut-operatsiynu-stiykist-ta-nadayut-dedali-bilshe-resursiv-ekonomitsi-dlya-podolannya-naslidkiv-viyni--zvit-pro-finansovu-stabilnist
Redcliffe Partners. (2022, April 19). Ukrainian banking and finance system during the war. Redcliffe Partners
Retrieved from: https://redcliffe-partners.com/ukrainian-banking-and-finance-system-during-the-war
Saxegaard, M. (2006). Excess liquidity and effectiveness of monetary policy: Evidence from SubSaharan Africa. Working paper 06/115. Washington: International Monetary Fund. Retrieved from: https://ssrn.com/abstract=910680
SIPRI. (2023). War in the breadbasket: One year in. Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI). Retrieved from: https://www.sipri.org/commentary/blog/2023/war-breadbasket-one-year?utm_source=chatgpt.com
Swamy, V., & Narayanamurthy, V. (2025). Are private banks more sensitive to changes in reserve requirements? Evidence from an emerging market. Journal of Economics, Finance and Administrative Science, 30(59), 79-115.
Thamae, M. (2014). Excess liquidity in the financial sector of Lesotho: main drivers and policy options. University of the Witwatersrand, Johannesburg (South Africa). Retrieved from: https://wiredspace.wits.ac.za/server/api/core/bitstreams/0de18db1-6468-4d3e-8504-4c46839500a8/content
Transnational Institute. (2022). Ukrainian agriculture in wartime. Retrieved from: https://www.tni.org/en/article/ukrainian-agriculture-in-wartime?utm_source=chatgpt.com
Ukrainian Agrarian Confederation (UAC). (2024). Grain exports close to pre-war levels. Retrieved from S&P Global Commodity Insights. Retrieved from: https://www.spglobal.com/commodity-insights/en/news-research/latest-news/agriculture/082324-interview-ukrainian-grain-exports-to-hit-pre-war-levels-in-couple-of-years-uac?utm_source=chatgpt.com
VoxUkraine. (2022, October 12). The banking sector during the war: Is stability enough? VoxUkraine. Retrieved from: https://voxukraine.org/en/the-banking-sector-during-the-war-is-stability-enough
Wikipedia. (2025a, August). Ukraine—Agriculture. Retrieved from: https://en.wikipedia.org/wiki/Ukraine?utm_source=chatgpt.com
Wikipedia. (2025b). Black Sea Grain Initiative. Retrieved from. Retrieved from: https://en.wikipedia.org/wiki/Black_Sea_Grain_Initiative?utm_source=chatgpt.com
World Bank. (2017). The toll of war: The economic and social consequences of the conflict in Syria. Retrieved from: https://www.worldbank.org/en/country/syria/publication/the-toll-of-war
Авторське право (c) 2025 ФІНАНСОВО-КРЕДИТНІ СИСТЕМИ: ПЕРСПЕКТИВИ РОЗВИТКУ

Цю роботу ліцензовано за Міжнародня ліцензія Creative Commons Attribution 4.0.