Термодинамічні властивості розбавлених магнітних напівпровідникових надграток, легованих Mn

  • Мехді М. Махмудов Кафедра фізики твердого тіла, Бакинський державний університет, Баку, Азербайджан https://orcid.org/0009-0007-4154-6199
  • Рагіб Й. Даміров Кафедра фізики твердого тіла, Бакинський державний університет, Баку, Азербайджан https://orcid.org/0009-0008-8712-1310
  • Наїла С. Сардарова Кафедра природничих наук, Сумгаїтський державний університет, Сумгаїт, Азербайджан https://orcid.org/0000-0003-0896-9126
  • Арзу М. Ахмадова Кафедра інженерії та прикладних наук, Азербайджанський державний економічний університет, Баку, Азербайджан https://orcid.org/0000-0002-2392-9774
Ключові слова: розбавлені магнітні напівпровідники, надґратки, хімічний потенціал, обмінна взаємодія, квантування Ландау, спінова поляризація

Анотація

У цій роботі досліджуються термодинамічні властивості двовимірного електронного газу в розбавлених магнітних напівпровідникових надґратках, легованих марганцем, з особливим акцентом на хімічний потенціал. У рамках великого канонічного формалізму отримано загальний вираз для хімічного потенціалу, який є справедливим як для вироджених, так і для невироджених випадків. У невиродженій границі хімічний потенціал зменшується зі зростанням температури та демонструє логарифмічну залежність від густини носіїв; температурна чутливість є найбільш вираженою за низьких концентрацій носіїв, де домінують ентропійні ефекти. У виродженому режимі квантування Ландау призводить до характерної ступінчастої коливальної залежності хімічного потенціалу від прикладеного магнітного поля. Вплив обмінної взаємодії аналізується у двох граничних випадках: у границі слабкого зв'язку поправка до хімічного потенціалу є лінійною щодо концентрації Mn та константи обміну, тоді як у границі сильного зв'язку система наближається до повної спінової поляризації з носіями, обмеженими переважно одним спіновим каналом. Обмінна взаємодія вносить додатковий спінзалежний внесок, що описується функцією Бріллюена, і призводить до найбільш виражених модифікацій за низьких температур та в сильних магнітних полях.

Завантаження

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Посилання

J. Kossut, and J.A. Gaj, Introduction to the physics of diluted magnetic semiconductors, (Springer, Berlin, Heidelberg, 2010), p. 469, https://doi.org/10.1007/978-3-642-15856-8

P. Kacman, “Spin interactions in diluted magnetic semiconductors and magnetic semiconductor structures”, Semiconductor Science and Technology, 16(4), R25-R39 (2001). https://doi.org/10.1088/0268-1242/16/4/201

A. Gupta, R. Zhang, P. Kumar, V. Kumar, and A. Kumar, “Nano-structured dilute magnetic semiconductors for efficient spintronics at room temperature”, Magnetochemistry, 6(1), 1-22 (2020). https://doi.org/10.3390/magnetochemistry6010015

A.M. Babanli, and B.G. Ibragimov, “Magnetic moment of electrons in diluted magnetic semiconductor quantum ring”, in: Proceedings of the 6th International conference on Control and Optimization with Industrial Applications (COIA, Baku, 2018), pp.122-124.

Berry Habte Dulla, “Thermodynamic properties of diluted magnetic semiconductors using Heisenberg spin model in 3D”, Journal of Applied Physical Science International, 2(3), 101-106 (2015). https://ikprress.org/index.php/JAPSI/article/view/2844

J. Ricardo de Sousa, and N.S. Branco, “Two-dimensional quantum spin -½ Heisenberg model with competing interactions”, Physical Review B, 72(13), 134421 (2005). https://doi.org/10.1103/PhysRevB.72.134421

R.N. Bhatt, M. Berciu, M.P. Kennett, and X.Wan, “Diluted magnetic semiconductors in the low carrier density regime”, Journal of Superconductivity, 15(1), 71-83 (2002), https://doi.org/10.1023/A:1014031327996

W. Zawadzki, “Theory of optical transitions in inversion layers of narrow-gap semiconductors”, Journal of Physics C: Solid State Physics, 16(1), 229-240 (1983). https://doi.org/10.1088/0022-3719/16/1/025

T. Dietl, and H. Ohno, “Dilute ferromagnetic semiconductors: Physics and spintronic structures”, Reviews of Modern Physics, 86(1), 187-251 (2014). https://doi.org/10.1103/RevModPhys.86.187

T. Jungwirth, J. Sinova, J. Mašek, J. Kučera, and A.H. MacDonald, “Theory of ferromagnetic (III,Mn)V semiconductors”, Reviews of Modern Physics, 78(3), 809-864 (2006). https://doi.org/10.1103/RevModPhys.78.809

G. Bastard, Wave Mechanics Applied to Semiconductor Heterostructures, (Monographs of Physics (Les Editions de Physique)), (Wiley-Interscience Publishing, Paris, 1991), p. 357.

D.R. Yakovlev, A. Keller, et al. “Kinetic exchange between the conduction band electrons and magnetic ions in quantum-confined structures”, Physical Review Letters, 83(7), 1431-1434 (1999). https://doi.org/10.1103/PhysRevLett.83.1431

H. Ohno, “Making nonmagnetic semiconductors ferromagnetic”, Science, 281(5379), 951-956 (1998). https://doi.org/10.1126/science.281.5379.951

A.H. MacDonald, P. Schiffer, and N. Samarth, “Ferromagnetic semiconductors: moving beyond (Ga,Mn)As”, Nature Materials, 4(3), 195-202 (2005). https://doi.org/10.1038/nmat1325

T. Dietl, H. Ohno, F. Matsukura, J. Cibert, and D. Ferrand, “Zener model description of ferromagnetism in zinc-blende magnetic semiconductors”, Science, 287(5455), 1019-1022 (2000). https://doi.org/10.1126/science.287.5455.1019

S. Lee, S. Chung, H. Lee, X. Liu, M. Dobrowolska, and J.K. Furdyna, “Interlayer exchange coupling in (Ga,Mn)As ferromagnetic semiconductor multilayer systems”, Journal of Semiconductors, 40(8), 081503 (2019). https://doi.org/10.1088/1674-4926/40/8/081503

K. Ando, H. Saito, Z. Jin, T. Fukumura, M. Kawasaki, Y. Matsumoto, and H. Koinuma, “Magneto-optical properties of ZnO-based diluted magnetic semiconductors”, Journal of Applied Physics, 89(11), 7284-7286 (2001). https://doi.org/10.1063/1.1356035

D.D. Awschalom, and M.E. Flatté, “Challenges for semiconductor spintronics”, Nature Physics, 3, 153-159 (2007). https://doi.org/10.1038/nphys551

I. Žutić, J. Fabian, and S. Das Sarma, “Spintronics: Fundamentals and applications”, Reviews of Modern Physics, 76(2), 323-410 (2004). https://doi.org/10.1103/RevModPhys.76.323

В.M. Аskerov, and S.R. Figarova, Thermodynamics, Gibbs Method and Statistical Physics of Electron Gases, (Springer, Berlin, Heidelberg, 2010), p. 374. https://doi.org/10.1007/978-3-642-03171-7

S.R. Figarova, M.M. Mahmudov, and R.Y. Damirov, “Magnetization of diluted magnetic semiconductor II type superlattices with impurities Mn (manganese) ions”, Journal of Baku Engineering University: PHYSICS, 8(1), 9-15 (2024). https://doi.org/10.30546/09081.2024.101.5002

M.M. Mahmudov, and R.Y. Damirov, “Entropy of diluted magnetic semiconductor superlattices with impurities Mn ions”, Baku State University: Journal of Physics and Space Sciences, 2(2), 9-16 (2025). https://doi.org/10.30546/209501.101.2025.2.02.03

Опубліковано
2026-06-10
Цитовано
Як цитувати
Махмудов, М. М., Даміров, Р. Й., Сардарова, Н. С., & Ахмадова, А. М. (2026). Термодинамічні властивості розбавлених магнітних напівпровідникових надграток, легованих Mn. Східно-європейський фізичний журнал, (2), 385-391. https://doi.org/10.26565/2312-4334-2026-2-42