УДОСКОНАЛЕНА МОДЕЛЬ ОРГАНІЗАЦІЙНО-ПЕДАГОГІЧНИХ УМОВ ПІДГОТОВКИ ІНЖЕНЕРІВ З ТЕХНІЧНОГО ОБСЛУГОВУВАННЯ ТА РЕМОНТУ АВІАЦІЙНОЇ ТЕХНІКИ

Ключові слова: педагогічна система, організаційно-педагогічні умови, компетентнісний підхід, якість підготовки, фахова підготовка, практична підготовка, інженер з технічного обслуговування та ремонту авіаційної техніки

Анотація

DOI: https://doi.org/10.26565/2074-8922-2026-86-11

Мета. Метою статті є теоретичне обґрунтування та розроблення вдосконаленої моделі організаційно-педагогічних умов підготовки інженерів з технічного обслуговування та ремонту авіаційної техніки відповідно до вимог міжнародних стандартів.

Методи. У дослідженні було використано комплекс теоретичних методів дослідження: аналіз, синтез, узагальнення, систематизація наукових джерел та нормативних документів, стандартів та рекомендованих практик Міжнародної організації цивільної авіації (ICAO) та Європейської агенції авіаційної безпеки (EASA), документів Державної авіаційної служби України, Української державної льотної академії. 

Результати. Представлена методологічна основа обґрунтування вдосконаленої моделі організаційно-педагогічних умов підготовки авіаційних інженерів включає системний підхід, порівняльний аналіз, моделювання, контент-аналіз документів ICAO/EASA/Державної авіаційної служби України. Проаналізовано програму підготовки інженерів з технічного обслуговування та ремонту повітряних суден і авіадвигунів в Українській державній льотній академії. Розроблено вдосконалену модель організаційно-педагогічних умов підготовки інженерів з технічного обслуговування та ремонту авіатехніки, яка є сучасним науково обґрунтованим інструментом, що повністю відповідає міжнародним вимогам ICAO. Вона забезпечує перехід від традиційного модульно-годинного підходу навчання до доказової компетентності, тобто здатності стабільно виконувати завдання на прийнятному рівні безпеки в реальних або максимально наближених до реальних умовах через множинні незалежні спостереження, критеріально-реферовану, а не нормовану оцінку.

Висновки. Реалізація удосконаленої моделі організаційно-педагогічних умов підготовки інженерів з технічного обслуговування та ремонту авіатехніки моделі на нормативному, організаційному та педагогічному рівнях дозволить підвищити безпеку польотів, конкурентоспроможність українських фахівців-інженерів з технічного обслуговування та ремонту авіатехніки

Подальші дослідження повинні бути спрямовані на емпіричну апробацію вдосконаленої структурно-логічної моделі організаційно-педагогічних умов підготовки інженерів з технічного обслуговування та ремонту авіатехніки в Українській державній льотній академії, цифровізацію оцінки та адаптацію до нових типів повітряних суден, включаючи безпілотні летальні апарати.

Завантаження

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Посилання

Aviation Rules of Ukraine "Maintaining the airworthiness of aircraft and aeronautical products, components and equipment and approval of organizations and personnel involved in performing these tasks": Order of the State Aviation Service of Ukraine No. 268 dated March 6, 2019. Part 66, Part 147. https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z0316-19#n2493 (In Ukrainian).

State Aviation Service of Ukraine. (2025) On approval of Amendments to the Aviation Regulations of Ukraine “Technical requirements and administrative procedures for flight operations in civil aviation”. Order of the State Aviation Service of Ukraine No. 543 dated December 25, 2025. https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z0189-26#Text (In Ukrainian).

Kalashnyk-Rybalko, M. A., Kalashnyk, G. A. (2025). Criteria and indicators for diagnosing leadership competence as a professionally important quality of pilots and controllers. Society and National Interests, 7(15), 118-130. https://doi.org/10.52058/3041-1572-2025-7(15)-118-130 (In Ukrainian).

Kalashnyk-Rybalko, M. A., Kalashnyk, G. A. (2025). Formation of organizational competence as a professionally important quality of pilots and air traffic controllers. Scientific innovations and advanced technologies, 7(47), 1689-1701. https://doi.org/10.52058/2786-5274-2025-7(47)-1689-1701 (In Ukrainian).

Ukrainian State Flight Academy. (2026). Educational and professional

program "Maintenance and repair of aircraft and aircraft engines". https://www.sfa.org.ua/index.php/ua/abiturient/perelikspec/ftorpsa (In Ukrainian).

Ukrainian State Flight Academy. (2024). Regulations on the system

of internal quality assurance of higher education. https://usfa.edu.ua/images/docs/UDLA/Polozhennia/Polozhennia_pro_systemu_vnutrishnoho_zabezpechennia_yakosti_vyshchoi_osvity_UDLA.pdf (In Ukrainian).

Alharasees, O., Jazzar, A., Kale, U., Rohacs, D. (2023). Aviation communication: the effect of critical factors on the rate of misunderstandings. Aircraft engineering and aerospace technology, 95(3), 379-388. https://doi.org/10.1108/AEAT-02-2022-0052

Boeing. (2025). Statistical Summary of Commercial Jet Airplane Accidents. https://www.boeing.com/content/dam/boeing/boeingdotcom/company/about_bca/pdf/statsum.pdf

EASA. (2020). Acceptable Means of Compliance (AMC) and Guidance Material for CBTA. European Union Aviation Safety Agency (EASA).

https://www.easa.europa.eu/en/regulations/aircrew

EASA. Commission Implementing Regulation (EU) 2023/989 of 22 May 2023 amending Regulation (EU) No 1321/2014 on the continuing airworthiness of aircraft and aeronautical products, parts and appliances, and on the approval of organisations and personnel involved in these tasks, and correcting that Regulation. Official Journal of the European Union. 2023, 135, 53–110. https://www.easa.europa.eu/en/document-library/regulations/commission-implementing-regulation-eu-2023989

EASA. Part-66. (2026). Maintenance certifying staff. European Union Aviation Safety Agency. https://www.easa.europa.eu/en/acceptable-means-compliance-and-guidance-material-group/part-66-maintenance-certifying-staff

Gauthama, W., Hendra, O., Aswia, P. R., Amalia, D. (2025). Updating aircraft maintenance education for the modern era: a new approach to vocational higher education. Higher Education, Skills and Work-Based Learning, 15(1), 46-61. https://doi.org/10.1108/HESWBL-11-2023-0314

Ha, S., Yother, T., Yang, C. (2023). Bayesian network Education method to produce a condition-based maintenance strategy in aviation maintenance programs. Collegiate Aviation Review International, 41(2), 1-24. https://doi.org/10.22488/okstate.24.100201

ICAO (2020). Doc. 9683. Human Factors Training Manual (2nd edition, 2020). Montreal: ICAO. https://store.icao.int/en/human-factors-training-manual-doc-9683

ICAO (2003). Doc. 7192 Training Manual – Part D-1 – Aircraft Maintenance (Technician/Engineer/Mechanic). Montreal: ICAO. https://store.icao.int/en/training-manual-part-d-1-aircraft-maintenance-technician-engineer-mechanic-doc-7192-part-d-1

ICAO. (2021). Doc. 10098. Manual on Competency-based Training and Assessment for Aircraft Maintenance Personnel. Montreal: ICAO. https://store.icao.int/en/manual-on-competency-based-training-and-assessment-for-aircraft-maintenance-personnel-doc-10098

ICAO. (2022). Annex 1 to the Convention on International Civil Aviation – Personnel Licensing (12th edition, 2022). Montreal: ICAO. https://store.icao.int/en/annexes/annex-1

ICAO. (2025). Annex 19 Safety Management (3rd edition). Montreal: ICAO.

https://store.icao.int/en/annex-19-safety-management

Jiang, T., Lu, C-t, Fu, H., Palmer, N., Peng, J. (2022).An inductive approach to identify aviation maintenance human errors and risk controls. Collegiate Aviation Review International, 40(1), 113-142. https://doi.org/10.22488/okstate.22.100207

Mrusek, B., Douglas, S. (2020). From Classroom to Industry: Human Factors in Aviation Maintenance Decision-Making. Collegiate Aviation Review International, 38(2). http://ojs.library.okstate.edu/osu/index.php/CARI/article/view/8066/7433

Ramoso, M. G. D., Ortega-Dela Cruz, R. A. (2025). Contributing factors to aircraft maintenance technology students' readiness for the aviation industry. Collegiate Aviation Review International, 43(1), 65–81. https://ojs.library.okstate.edu/osu/index.php/CARI/article/view/10115/9037

Rañola, J. R. (2023). Aircraft Maintenance Technology (AMT) Licensure Examination Review Program for Philippine State College of Aeronautics. SSRN. https://dx.doi.org/10.2139/ssrn.4480652

Thulasy, T. N., Nohuddin, P. N. E., Nusyirwan, I. F., Rahim, N. A., Amrin, A., Chua, S. (2022). Skills assessment criteria for aircraft maintenance technician in the context of industrial revolution 4.0. Journal of Aerospace Technology and Management, 14, e3322. https://doi.org/10.1590/jatm.v14.1286

Zaharia, S. E., Pietreanu, C. V., Pavel, A. P. (2021). Drivers of Change for Smart Occupations and Qualifications in Aviation. In: Petrović, M., Novačko, L. (eds) Transformation of Transportation. EcoProduction. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-66464-0_13

Опубліковано
2026-05-31