Механізми публічного управління у сфері фінансової безпеки України в умовах сучасних викликів
Анотація
У статті здійснено комплексне теоретико-методологічне обґрунтування та розробку практичних рекомендацій щодо вдосконалення механізмів публічного управління у сфері забезпечення фінансової безпеки України в умовах дії екстраординарних викликів воєнного стану та посткризового відновлення. Досліджено сутнісний зміст фінансової безпеки як об’єкта публічного управління та детерміновано її ключові внутрішні й зовнішні загрози, що зумовлені руйнуванням промислового потенціалу, звуженням фіскальної бази та зростанням дефіциту публічних фінансів. Актуалізовано необхідність переходу від реактивної моделі державного реагування до проактивної, заснованої на ризик-орієнтованому підході та наскрізній цифровізації управлінських процесів. Проаналізовано структурно-функціональні деструкції чинної системи інститутів публічної влади, зокрема проблему інституційної розпорошеності, дублювання повноважень та інформаційної ізольованості відомств. Запропоновано шляхи оптимізації їхньої суб'єктно-об'єктної взаємодії шляхом створення єдиного Координаційного центру фінансової безпеки. Окрему увагу приділено трансформації нормативно-правового, фінансово-економічного та організаційного інструментарію публічного управління. Обґрунтовано авторську архітектуру багаторівневого механізму фінансової безпеки, що інтегрує державний, корпоративний та міжнародний рівні контролю. Визначено, що ефективність публічного управління безпосередньо залежить від прозорості фінансових потоків, мінімізації тіньового сектору та розширення міжнародного інституційного співробітництва. За результатами дослідження сформульовано концептуальні напрями модернізації державної політики у сфері фінансового моніторингу та бюджетно-податкового регулювання, що дозволить суттєво підвищити перед глобальними макроекономічними шоками та екстраординарними безпековими викликами.
Завантаження
Посилання
Yefymenko, T.I. (2012). Fiscal space of anti-crisis regulation: monograph. DNNU «Akad. finans. upravlinnia». URL: https://afu.kiev.ua/getfile.php?page_id=451&num=7 [in Ukrainian].
Voitsekhivska, S. (2023). Shadow economy minimization as a guarantee of the financial security of the state. Economy and Society, 56. https://doi.org/10.32782/2524-0072/2023-56-7 [in Ukrainian].
Chuhunov, I.Ya. (2021). Budget strategy of social development: monograph. Kyiv. nats. torh.-ekon. un-t. http://doi.org/10.31617/m.knute.2021-109 [in Ukrainian].
Chernychko, T.V., Hladynets, N.Yu. (2025). Monetary policy tools during the war and the post-war period. Challenges of a Systems Approach in Economics, 5(102). https://doi.org/10.32782/2520-2200/2025-5-12[in Ukrainian].
Kuznietsova, A.Ya., Khutorna, M.E. (Eds.). (2021). Transformation of ensuring financial stability of the financial sector of the national economy to promote sustainable development: methodological aspect: monograph. Universytet bankivskoi spravy. URL: https://financial.lnu.edu.ua/wp-content/uploads/2022/11/Monography_red-Kuznietsova_KHutorna-maket.pdf [in Ukrainian].
Sukhorukov, A.I., Ladiuk, O.D. (2007). Financial security of the state (Tutorial). Tsentr uchbovoi literatury [in Ukrainian].
Vlasiuk, O.S. (2016). National security of Ukraine: evolution of internal policy problems. (Selected scientific works). NISD. URL: https://irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/ua/elib.exe?Z21ID=&I21DBN=UKRLIB&P21DBN=UKRLIB&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=online_book&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=FF=&S21STR=ukr0006917 [in Ukrainian].
Bashynskyi, I.A. (2026). Transformation of public management mechanisms in the field of tax administration: digitalization as a determinant of tax culture development. Таuridа Scientific Herald. Series: Public Management and Administration, (2), 3-11. https://doi.org/10.32782/tnv-pub.2026.2.1 [in Ukrainian].
Kryshtanovych, M. (2025). The role of public management in shaping the tax culture of citizens in the digital environment. Socio-Economic Relations in the Digital Society, 4(58), 58-66. https://doi.org/10.55643/ser.4.58.2025.632 [in Ukrainian].
Drechsler, W. (2011). Public administration in times of crisis (pp. 15–25). Bratislava: NISPAcee Press. URL: https://www.academia.edu/7797004/Public_Administration_in_Times_of_Crisis [in Ukrainian].
Volodina, T., & Giuseppe, G. (2025). Digital transformation in public sector auditing: Between hope and fear. Public Management Review, 27(5), 1444–1468. https://doi.org/10.1080/14719037.2024.2402346 [in Ukrainian].
Financial Action Task Force (FATF). (2025). Guidance on financial inclusion and anti-money laundering and terrorist financing measures. FATF/OECD. URL: https://www.fatf-gafi.org/content/dam/fatf-gafi/guidance/Guidance-Financial-Inclusion-Anti-Money-Laundering-Terrorist-Financing-Measures.pdf
International Monetary Fund. (2023). Ukraine: Request for an extended arrangement under the Extended Fund Facility and review of program monitoring with Board involvement–Press release; staff report; and statement by the Executive Director for Ukraine (IMF Country Report
No. 23/132). IMF. https://doi.org/10.5089/9798400240270.002
International Bank for Reconstruction and Development/The World Bank. (2026). Europe and Central Asia economic update (April 2026 ed.). World Bank. URL: https://openknowledge.worldbank.org/server/api/core/bitstreams/f6424ef3-a279-4872-a77a-34cf01c4c8af/content
Schwab, K. (2016). The fourth industrial revolution. World Economic Forum. URL: https://law.unimelb.edu.au/__data/assets/pdf_file/0005/3385454/Schwab-The_Fourth_Industrial_Revolution_Klaus_S.pdf
Pavlovic, M., Gligoric, C., Zdravkovic, F., & Pavlovic, D. (2024). Revolutionizing management accounting: The role of artificial intelligence in predictive analytics, automated reporting, and decision-making. Business & Management Compass, 68(4), 23–42. https://doi.org/10.56065/nxn2gx53
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2022). OECD Journal on Budgeting, 2022(1). OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/10bfd8e5-en
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2026). Recommendation of the Council on Public Integrity. OECD Legal Instruments. URL: https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0435
President of Ukraine. (2021, August 11). On the Strategy of Economic Security of Ukraine for the period up to 2025 (Decree No. 347/2021). URL: https://www.president.gov.ua/documents/3472021-39613 [in Ukrainian].
European Commission. (2024). Ukraine 2024 report: Communication on EU enlargement policy. European Commission. URL: https://enlargement.ec.europa.eu/document/download/1924a044-b30f-48a2-99c1-50edeac14da1_en?filename=Ukraine%20Report%202024.pdf