Геопросторова організація регіональних ландшафтних парків Полтавської області як об’єктів рекреаційно-туристичної діяльності
Анотація
Регіональні ландшафтні парки (РЛП) як багатофункціональні об'єкти природно-заповідного фонду поєднують функції охорони природи, екологічної освіти та рекреації, є ключовими об’єктами рекреаційно-туристичної діяльності.
Метою дослідження є наукове обґрунтування та аналіз геопросторової організації регіональних ландшафтних парків Полтавської області з позицій їх використання як об’єктів рекреаційно-туристичної діяльності. На території Полтавської області утворено 5 регіональних ландшафтних парків, які за фізичними параметрами і масштабами діяльності можна розподілити на: 1) макро-РЛП, орієнтовані на збереження великих річково-долинних систем – «Нижньоворсклянський», «Гадяцький» та «Диканський»; 2) мезо-РЛП – «Кременчуцькі плавні»; 3) мікро-РЛП, до яких належить РЛП «Кагамлицький». Найбільш наближеним до науково-обґрунтованих рекомендацій є функціональне зонування РЛП «Кагамлицький» та «Нижньоворсклянський». Найменш пропорційним є розподіл функціональних зон в РЛП «Гадяцький», в якого найменша з усіх РЛП відносна площа заповідної зони (3%) і найбільша господарської (92,6%). РЛП «Кременчуцькі плавні» має найбільшу площу заповідної зони (64,4%), в ньому домінує природоохоронна функція з відповідним розвитком освітньо-наукового туризму. Для РЛП «Диканський» та «Гадяцький», в яких непропорційно висока частка господарської зони, доцільною є спеціалізація на сільському (агро-) та культурно-пізнавальному туризмі. Унікальною спеціалізацією рекреаційно-туристичної діяльності для РЛП «Нижньоворсклянський» та РЛП «Кременчуцькі плавні» може стати орнітологічний та водний туризм після скасування обмежень воєнного стану. Спільним провідним видом рекреаційно-туристичної діяльності для всіх РЛП Полтавської області є екотуризм та активні види туризму – пішохідний і велотуризм.
Завантаження
Посилання
Bayrak, O.M. (2008). Current state and prospects of regional ecological network development in Poltava region. Collection of Scientific Papers of Poltava Pedagogical University. Series: Ecology. Biological Sciences, 7(63), 99-108 [in Ukrainian].
Bezsmertniuk, T.P. (2017). Recreational use of nature reserve fund in Northwestern Ukraine. PhD thesis. Lesia Ukrainka
Eastern European National University, Taras Shevchenko National University of Kyiv. Retrieved from https://scc.knu.ua/upload/iblock/560/dis_Bezsmertniuk%20T.P..pdf [in Ukrainian].
Hetman, V.I., & Movchan, M.M. (2020). Functional zoning of national parks in the world and Ukraine. Ecological Sciences, 6(33), 153-159. https://doi.org/10.32846/2306-9716/2020.eco.6-33.23 [in Ukrainian].
Holik, Yu.S., Smoliar, N.O., Ostapenko, P.O., & Chepurko, Yu.V. (2021). Distribution of nature reserve territories in Poltava region under new administrative reform. Ecological Sciences, 6(39), 171-177. https://doi.org/10.32846/2306-9716/2021.eco.6-39.29 [in Ukrainian].
Department of Ecology and Natural Resources of Poltava Regional State Administration. (2024). Ecological Passport of Poltava Region. Retrieved from https://drive.google.com/file/d/1hA0tkuHipS-mzbeBsbB7VEXBapGY72FM/view [in Ukrainian].
Kukurudza, S.I. (2004). Regional landscape parks as a tool for biodiversity and cultural heritage preservation. Scientific Notes of Ternopil Pedagogical University. Series: Geography, 2(2), 241-246 [in Ukrainian].
Mashika, H.V., & Lendel, V.V. (2016). Protected areas as a key element of recreational tourism development. Economy and Society, 2, 452-458. Retrieved from https://dspace.uzhnu.edu.ua/jspui/handle/lib/33586 [in Ukrainian].
Mishchenko, O., & Cherchyk, L. (2016). Development of ecological tourism in national parks of Volyn region. Monograph. Lutsk: Vezha-Druk. Retrieved from https://evnuir.vnu.edu.ua/bitstream/123456789/25397/1/Mishchenko_Olena.pdf [in Ukrainian].
Popelniukh, V.V. (2012). Zoning of Hadyatskyi Regional Landscape Park. In Problems of biodiversity conservation in Ukraine (pp. 144-145). Poltava: Astraia. Retrieved from http://dspace.pnpu.edu.ua/handle/123456789/11894 [in Ukrainian].
Nova Ekologia LLC. (2021). Project for the organization and recreational use of Dykanskyi Regional Landscape Park. Retrieved from https://media.poda.gov.ua/docs/ngsbviqe/proect_dik30112021d.pdf [in Ukrainian].
Poltava Regional State Administration. (2021). Regional Environmental Protection Program 2022–2027. Retrieved from https://eko.adm-pl.gov.ua/rishennya_412.pdf [in Ukrainian].
State Ecological Inspectorate of the Central District. (2020, April 22). Nyzhnovorsklianskyi RLP. Retrieved from https://centrreg.dei.gov.ua/post/217 [in Ukrainian].
Kyiv-Poltava. (2021). Regional scheme for ecological network formation in Poltava region. Retrieved from https://media.poda.gov.ua/docs/jqglwsbx/proect_mereg07122021d.pdf [in Ukrainian].
Samoilenko, V.M., Vishnikina, L.P., & Dibrova, I.O. (2022). Natural-geographical modeling as a tool of landscape ecology. Landscape Science, 2(2), 84-101 [in Ukrainian].
Smoliar, N.O., & Khannanova, O.R. (2016). Development concept of Hadyatskyi RLP territorial structure. Biology and Ecology, 2(1), 38-45. Retrieved from http://dspace.pnpu.edu.ua/handle/123456789/7755 [in Ukrainian].
Khudoba, V.V., Telish, P.S. (2015). Development of landscape parks in border areas (Lublin Voivodeship and Lviv region). In Nature of Western Polissia and adjacent territories, 12, 62–69. Retrieved from https://repository.ldufk.edu.ua/server/api/core/bit-streams/b0fd8b28-3c19-4950-924b-d3eeb3173edc/content [in Ukrainian].
Tsaryk P., & Tsaryk L. (2022). Dniester RLP in the recreational system of Podillia. Scientific Notes of Ternopil National Pedagogical University. Series: Geography, 52(1), 136-142. https://doi.org/10.25128/2519-4577.22.1.17 [in Ukrainian].
Авторське право (c) 2025 Шуканова А., Шуканов П., Вішнікіна Л., Єрмаков В., Сарнавський С.

Цю роботу ліцензовано за Міжнародня ліцензія Creative Commons Attribution 4.0.