Економічна кібернетика в управлінні маркетинговими бюджетами: оптимізація витрат на цифрову рекламу
Анотація
У статті висвітлено роль економічної кібернетики в умовах цифровізації економіки та обґрунтовано її доцільність у сфері управління маркетинговими бюджетами. Зазначено, що ефективне планування рекламних витрат потребує застосування математичних моделей, здатних враховувати складні взаємозв’язки між споживачами, каналами просування та стратегічними цілями бізнесу. Метою дослідження є обґрунтування доцільністі інтеграції інструментів економічної кібернетики (логістичної регресії, ланцюгів Маркова, теорії ігор) та сучасних цифрових технологій (Big Data, машинного навчання) у процес планування маркетингових витрат підприємств. У статті розкрито переваги використання логістичної регресії для прогнозування кліків на рекламу з урахуванням демографічних і поведінкових характеристик споживачів. Модель ланцюгів Маркова застосовано для аналізу багатоканальної взаємодії та виявлення найбільш результативних точок контакту. За допомогою теорії ігор описано моделі реагування на конкурентні дії в цифровому середовищі. Визначено ключову роль технологій Big Data у сегментації аудиторії, персоналізації рекламного контенту та підвищенні точності прогнозування. Показано, що алгоритми машинного навчання дозволяють здійснювати автоматизований аналіз даних та оперативно адаптувати маркетингові стратегії. Систематизовано основні KPI цифрового маркетингу (CPM, CPC, CTR, CPA, ROMI, LTV) для оцінки ефективності кампаній. Продемонстровано застосування моделі AIDA до онлайн-маркетингу та наведено емпіричні приклади оптимізації бюджетів із використанням методів цілочислового програмування. Розглянуто тенденції розвитку глобального та національного ринків цифрової реклами. Доведено, що поєднання інструментів економічної кібернетики з аналітичними можливостями Big Data та машинного навчання дозволяє суттєво підвищити ефективність управління маркетинговими бюджетами. Це забезпечує точніше прогнозування поведінки споживачів, адаптивність стратегій до змін зовнішнього середовища та формування оптимальних рішень на основі об’єктивних даних. Системний підхід до цифрових кампаній сприяє зростанню ROI, стратегічній гнучкості та конкурентоспроможності бізнесу.
Завантаження
Посилання
Bramorski, T. (2012). Using mathematical programming for marketing plan optimization. Journal of Business Case Studies, 9(1), 23–33. https://doi.org/10.19030/jbcs.v9i1.7541
Shevchenko, S. (2020). Which indicators should be used to evaluate the effectiveness of contextual advertising? Adwservice. Retrieved from https://adwservice.com.ua/uk/otsinka-efektyvnosti-kontekstnoyi-reklamy (in Ukrainian)
Strii, L. O. (2001). Economic-cybernetic models of the process of enterprise marketing management. Economic Cybernetics, 1–2, 57–63. (in Ukrainian)
Menescu, M. (1998). Economic cybernetics (p. 415).
Zomchak, L. M., & Vdovin, M. L. (2020). Forecasting the success of banking marketing using logistic regression methods. Economy and Society, 5, 101–102. https://doi.org/10.32782/2415-8801/2020-5.19 (in Ukrainian)
Oborska, A. H., & Sherstiuk, O. I. (2015). Transformation of qualitative marketing models into a Markov chain. Management of Life Safety Systems: Collection of Scientific Papers. Odesa: Odesa National Polytechnic University, 91–93. (in Ukrainian)
Statista. (2025a). Digital advertising worldwide. Retrieved from https://www.statista.com/outlook/216/100/digital-advertising/worldwide#market-revenue
Statista. (2025b). Digital advertising spending worldwide from 2018 to 2028, by format (in million U.S. dollars). Retrieved from https://www.statista.com/statistics/456679/digital-advertising-revenue-format-digital-marketoutlook-worldwide
Strii, L. O., Zakharchenko, L. A., & Tolkachova, H. V. (2020). Economic-cybernetic approach to the study of the information process management system. Market Infrastructure, 43, 293–299. https://doi.org/10.32843/infrastruct43-52 (in Ukrainian)
Sadikov, D. F. (2013). Game theory and its application in economic analysis (N. Harmatii, Scientific supervisor). Ternopil: Ternopil National Technical University named after Ivan Puliui. (in Ukrainian)
Wijaya, S., Husain, A., Laurens, M., & Birgithri, A. (2024). Learning education challenge: Combining the power of blockchain with gamification concepts. CORISINTA, 1(1), 8–15. https://doi.org/10.33050/corisinta.v1i1.11
Husnadi, T. C., Marianti, T., & Ramadhan, T. (2024). Determination of shareholders’ welfare with financing quality as a moderating variable. APTISI Transactions on Management (ATM), 6(2), 191–208. https://doi.org/10.33050/atm.v6i2.1799
Shino, F., Utami, S., & Sukmaningsih, S. (2024). Economic preneur’s innovative strategy in facing the economic crisis. IAIC Transactions on Sustainable Digital Innovation (ITSDI), 5(2), 117–126. https://doi.org/10.34306/itsdi.v5i2.660
Kristian, S. A., Sean, R. S., & Husain, A. (2024). Exploring the relationship between financial competence and entrepreneurial ambitions in digital business education. APTISI Transactions on Management, 8(2), 139–145. https://doi.org/10.33050/atm.v8i2.2249
Andayani, D., Madani, M., Agustian, H., Septiani, N., & Wei Ming, L. (2024). Journal of Computer Science and Technology Application. CORISINTA, 1(2), 104–110. Retrieved from https://journal.corisinta.org/corisinta/article/view/29/14
Internet Association of Ukraine. (2018). The Internet advertising market in Ukraine grew to 3.7 billion UAH in the first half of the year. UNIAN Press. Retrieved from https://press.unian.ua/press/10259442-rinok-internet-reklami-v-ukrajini-v-pershomu-pivrichchi-zris-do-3-7-mlrd-grn-internet-asociaciya-ukrajini-video.html (in Ukrainian)
Bohdanovych, V. (2024). Methods for evaluating the effectiveness of Internet advertising campaigns. BogVik – Your Internet Marketer. Retrieved from https://bogvik.net/kontekstna-reklama/metodi-ocinki-efektivnosti-reklamnix-kampanij-v-interneti (in Ukrainian)
Baran, R. Ya., & Romanchukevych, M. Y. (2019). Evaluation of the effectiveness of Internet advertising activities. Scientific Notes of the Ukrainian Research Institute of Economics and Management. Ivano-Frankivsk: TNEU, 4–5. (in Ukrainian)
Nova Poshta Business School. (2024). KPI for online stores: Marketing performance metrics. Retrieved from https://online.novaposhta.education/blog/kpi-dlya-internet-magazinu-marketingovi-metriki-efektivnosti (in Ukrainian)
Facebook Ads. (2018). Facebook Ads CPM, CPC, & CTR benchmarks for Q1 2018. Retrieved from https://blog.adstage.io/2018/05/24/facebookads-q1-2018
Авторське право (c) 2025 Зубова В.В., Ніколаєва О.Г., Савченко Є.О.,

Цю роботу ліцензовано за Міжнародня ліцензія Creative Commons Attribution 4.0.