Якість питної води з різних джерел у Шевченківському районі міста Харкова

  • А. А. Лісняк Харківський національний університет імені В. Н. Каразіна, майдан Свободи, 4, 61022, м. Харків, Україна https://orcid.org/0000-0002-5850-7328
  • М. І. Кулик Харківський національний університет імені В. Н. Каразіна, майдан Свободи, 4, 61022, м. Харків, Україна https://orcid.org/0000-0002-0605-9367
  • S. Torma Науково-дослідний інститут ґрунтознавства та охорони ґрунтів, вул. Райманова 1, м. Прешов, 08001, Словаччина https://orcid.org/0000-0002-4444-9067
Ключові слова: питна вода, якість води, водопостачання міста, фізико-хімічні показники води, загальна жорсткість води, методи покращення води

Анотація

Мета. Оцінка якості питної води з різних джерел (централізованих, нецентралізованих) у Шевченківському районі Харкова.

Методи. Польовий, аналітичний, статистичний.

Результати. Відібрано репрезентативні проби з різних джерел водопостачання: природних джерел, свердловин, міського водопроводу. Визначено органолептичні властивості, фізико-хімічні параметри та токсикологічні показники. На підставі аналізу усіх цих характеристик відповідно до вимог ДСТУ 4808, визначено, що проби артезіанської води ТМ «Шестаківська» характеризуються оптимальним нейтральним pH, низьким вмістом металів, помірною жорсткістю та не перевищують нормативних значень за жодним показником. Проби води зі свердловин приватного користування у Шевченківському районі м. Харкова мають підвищену загальну жорсткість, мінералізацію та засоленість, що свідчить про необхідність додаткової очистки від солей. Вода централізованого водопостачання, окрім високої загальної жорсткості, відзначалась найбільшим вмістом хлору, заліза та міді. Проведено дослідження щодо покращення якості водопровідної води в домашніх умовах. Зокрема, досліджувались ефекти кип’ятіння, відстоювання, заморожування та фільтрації води на зменшення вмісту загальних солей та покращення органолептичних показників.

Висновки. Артезіанська вода торгової марки «Шестаківська» має 1-й клас якості на підставі повної відповідності нормативам. Водопровідну та джерельну воду віднесено до 2-го класу якості через перевищення жорсткості та підвищену мінералізацію. Найнижчі показники зафіксовано у воді з приватної свердловин, яка віднесена до 3 класу якості через значне перевищення нормативу жорсткості. Ефективним побутовим методом демінералізації води є заморожування та фільтрація.

Завантаження

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Біографії авторів

А. А. Лісняк, Харківський національний університет імені В. Н. Каразіна, майдан Свободи, 4, 61022, м. Харків, Україна

канд. с.-г. наук, доц., доцент кафедри екології та менеджменту довкілля

 

М. І. Кулик , Харківський національний університет імені В. Н. Каразіна, майдан Свободи, 4, 61022, м. Харків, Україна

канд. техн. наук, доц., доцент кафедри екології та менеджменту довкілля

 

S. Torma, Науково-дослідний інститут ґрунтознавства та охорони ґрунтів, вул. Райманова 1, м. Прешов, 08001, Словаччина

канд. техн. наук, завідуючий відділом

       

 

Посилання

Liho O. A., Hakalo O. I. (2015). Peculiarities of water supply of the population of the Polissya districts of the Rivne region. Bulletin of the National University of Water Management and Environmental Management. 1(69). 122-132. Retrieved from https://ep3.nuwm.edu.ua/3761/1/Vs6913.pdf (in Ukrainian).

Novytska S., Kuzyk I., Yankovska L., Taranova N. (2024). Water resources of the Hhorostkivska territorial community: ecological status, water use problems, optimisation measures. Scientific notes of the V. Hnatyuk TNPU. Series: Geography. 1(56). 202-214. https://doi.org/10.25128/2519-4577.24.1.24

Pribilova V. M. (2015) Assessment of the storage of drinking groundwater in the Cenomanian-Lower Kreidya aquifer complex on the territory of the Kharkiv region. Bulletin of Kharkiv National University named after. V.N. Karazin. Series:“Geology. Geography. Ecology", (43), 75-82. Retrieved from https://periodicals.karazin.ua/geoeco/article/view/5746 (in Ukrainian).

Illes, N., Lukac, P., Halaj, P., Valek, A., Hubacikova, V., & Kaletova, T. (2025). Challenges and Future Opportunities of Groundwater Resources for Drinking Water Use: A Case Study of Slatina nad Bebravou (Slovakia). Hydrology. 12(5), 111. https://doi.org/10.3390/hydrology12050111

Bianucci, P.; Sordo-Ward, A.; Lama-Pedrosa, B.; Garrote, L. (2024). How do environmental flows impact on water availability under climate change scenarios in European basins? Sci. Total Environ. 911, 168566. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.168566

Denysyk, Hr. I., Yatsentiuk,Yu.V., Denysyk, B. Hr., Chyzh,O. P., & Voina, I. M. (2024). Modern Anthropogenic Hydrosphere of Ukraine. Ukrainian Geographical Journal. (4), 12–21. https://doi.org/10.15407/ugz2024.04.012

Prybylova, V.M. (2014). Assessment of the qualitative composition of potable groundwater of the aquifer of the Buchach-Kaniv deposits in the territory of the Kharkiv region. Visnyk of V. N. Karazin Kharkiv National University. Series Geology. Geography. Ecology, 40(1098), 42-45 Retrieved from https://periodicals.karazin.ua/geoeco/article/view/1077 (in Ukraine).

DSTU EN 1420-1:2004. (2004). Water quality. Determination of the influence of organic substances on the quality of water intended for human consumption. Evaluation of water in pipeline systems for smell and taste. Part 1. Test method (EN 1420-1:1999, IDT). Kyiv, IVPiM NAAS, 2004. Retrieved from https://budstandart.ua/normativ-document.html?id_doc=73065&minregion=852 (in Ukrainian).

DSTU 4077-2001. (2001). Water quality. Determination of pH (ISO 10523:1994, MOD). Kyiv. 2001. Retrieved from http://online.budstandart.com/ua/catalog/doc-page?id_doc=52791 (in Ukrainian).

DSTU ISO 6059:2003. (2003). Water quality. Determination of the total content of calcium and magnesium. Titrometric method using ethylenediaminetetraacetic acid (ISO 6059:1984, IDT). Kyiv. 2003. Retrieved from http://online.budstandart.com/ua/catalog/doc-page?id_doc=52715 (in Ukrainian).

DSTU ISO 9297:2007. (2007). Water quality. Determination of chlorides. Titration with silver nitrate using chromate as an indicator (Mohr's method) (ISO 9297:1989, IDT). Kyiv. 2007. Retrieved from http://online.budstandart.com/ua/catalog/doc-page?id_doc=53158 (in Ukrainian).

DSTU ISO 15923-1:2018 (2018). Water quality. Determination of individual parameters using discrete analysis systems. Part 1. Ammonium, nitrate, nitrite, chloride, orthophosphate, sulfate and silicate content with photometric detection (ISO 15923-1:2013, IDT). Kyiv. 2018. Retrieved from http://online.budstandart.com/ua/catalog/doc-page?id_doc=79777 (in Ukrainian).

DSanPiN 2.2.4-171-10 (2010). National sanitary standards and rules. Hygienic precautions for drinking water intended for human living. Approved by the Ministry of Health of Ukraine by order No. 400 dated May 12, 2010. Retrieved from https://dbn.co.ua/load/normativy/sanpin/dsanpin_2_2_4_171_10/25-1-0-1180 (in Ukrainian).

DSTU 4808:2007 (2007). State standard of Ukraine. Dzherela of centralized drinking water supply. Hygienic and environmentally friendly benefits are achieved through careful selection of water and rules. Accepted and assigned 07/05/2007. K.: Derzhspozhivstandart of Ukraine, 2007. Retrieved from https://environmentallab.com.ua/wp-content/uploads/2021/12/dstu-4808_2007-dzherela-czentralizovanogo-pitnogo-vodopostachannya.-vimogi-shhodo-yakosti-vodi-i-pravila-vibirannya.pdf (in Ukrainian).

Lototska O.V., Kondratyuk V.A., Kucher S.V. (2019). Quality of drinking water as one of the determinants of public health in the Western region of Ukraine. Bulletin of social hygiene and health care organizations of Ukraine. 1(79), 12–18. https://doi.org/10.11603/1681-2786.2019.1.10278 (in Ukrainian).

Shevchuk Yu.F., Nikolayev A., Shevchuk A. (2014). Quality of drinking water of non-centralized water supply in Chernivtsi. Scientific Notes, (1), 182–187. (in Ukrainian).

Lisnyak, A. A., Kulik, M. I. (2022). Assessment of the quality of drinking water from natural springs near the Kharkov town. Visnyk of V. N. Karazin Kharkiv National University. Series Еcоlogy, (27), 20-31. https://doi.org/10.26565/1992-4259-2022-27-02 (in Ukrainian).

Palapa N.V. (2009). Pollution of drinking water in rural residential areas and measures to improve its quality. Agroecological Journal, (3), 43-45 (in Ukrainian).

Sukhodolska I., Grubinko V. (2021). Main approaches to assessing the stability of aquatic ecosystems. Scientific notes of the V. Hnatyuk National Research University. Series: Biology. (3), 55-69. https://doi.org/10.25128/2078-2357.21.3.8 (in Ukrainian).

Valerko, R. A., Нerasymchuk, L. O. Zozulya, V. M. (2021). Risk assessment of drinking water consumption with high nitrate content on the health of the population of the Zhytomyr united territorial community. Environmental sciences, 3(36), 137-141. https://doi.org/10.32846/2306-9716/2021.eco.3-36.22 (in Ukrainian).

Romanchuk L. D., Valerko R. A, Herasymchuk L. O., Kravchuk M. M. (2021). Assessment of the impact of organic agriculture on nitrate content in drinking water in rural settlements of Ukraine. Ukrainian Journal of Ecology, 11(2), 17-26. https://doi.org/10.15421/2021_71

Lototska O.V., Prokopov V.O. (2018). Assessment of the risk of the consumption of drinking water with the increased content of nitrates for the health of the people of the Ternopil Region. Environment & Health. №4. pp. 20-24. https://doi.org/10.32402/dovkil2018.04.020

Tretyakov, O. V., Shevchenko, T. O. & Bezsonniy, V. L. (2015). Increasing the level of ecological safety of drinking waer supply in the Kharkiv region (Ukraine). Eastern European journal of advanced technologies. 5/10 (77). 40–49. https://doi.org/10.15587/1729-4061.2015.51398 (in Ukrainian).

Lototska O.V., Kondratyuk V.A., Kucher S.V. (2019).The acidity of drinking water is one of the determinants of public health in the Western region of Ukraine. Newsletter of social hygiene and health care organization in Ukraine. No. 1(79). 12-18. https://doi.org/10.11603/1681-2786.2019.1.10278 (in Ukrainian).

Опубліковано
2025-12-30
Як цитувати
Лісняк, А. А., Кулик , М. І., & Torma, S. (2025). Якість питної води з різних джерел у Шевченківському районі міста Харкова. Людина та довкілля. Проблеми неоекології, (44), 35-46. https://doi.org/10.26565/1992-4224-2025-44-03
Розділ
Географічні дослідження

Найбільш популярні статті цього автора (авторів)