АНАЛІЗ НОРМАТИВНОЇ БАЗИ ЗАБЕЗПЕЧЕННЯ ВИСОКИХ ПОКАЗНИКІВ ЯКОСТІ РОБОТИ ГАЗОПЕРЕКАЧУВАЛЬНИХ СТАНЦІЙ
Анотація
DOI: https://doi.org/10.26565/2079-1747-2025-36-09
В статті наведено результати аналізу існуючого нормативного забезпечення щодо підвищення якості роботи газоперекачувальних станцій та їх елементів, основними з яких є компресорні установки. Показано, що для забезпечення високих показників якості роботи газоперекачувальних станцій та їх елементів, існує ряд нормативних документів, які розглядають питання експлуатації, метрології, випробувань, енергозбереження та інші важливі напрями, спрямовані на підвищення та підтримку показників якості, які повинні відповідати міжнародним стандартам. Наведені основні показники якості роботи газоперекачувальних станцій, які розділяються на технічні та економічні. Визначено потенціал підвищення енергетичної ефективності, що є одним з головних технічних показників якості роботи. Показано, що потенціал підвищення енергетичної ефективності є граничною величиною підвищення ефективності роботи обладнання газоперекачувальних станцій. Встановлено, що можливість реалізації цього показника залежить від конкретних умов роботи газопровідної системи, а також від можливості підвищення технічного стану газотурбінної установки. Визначені недоліки існуючого нормативного забезпечення, а саме: бракує нормативних методик створення автоматизованих систем керування, які гарантують високі показники якості роботи газоперекачувальних станцій, насамперед, коефіцієнта корисної дій, підвищення якого можливо шляхом зменшення усіх видів втрат енергії. Визначені задачі щодо подальшого удосконалення нормативного забезпечення України: поглиблене проведення теоретичних та експериментальних досліджень, удосконалення математичних моделей основного обладнання газоперекачувальних станцій та систем керування; перевірка адекватності удосконалених математичних моделей за експериментальними характеристиками; виконання структурно-параметричного синтезу енергоефективних систем керування. З метою структуризації нормативних документів та пошуку ефективних напрямів підвищення показників якості газоперекачувальних станцій, розроблено класифікацію існуючого нормативного забезпечення.
Завантаження
Посилання
Rainer K. Optimization of compressor stations / Kurz Rainer // Journal of the Global Power and Propulsion Society. 2019. 3: 668–674 https://doi.org/10.33737/jgpps/112399 (Last accessed November 10, 2025)
Nechayeva T.P. Faktori ekologichnogo vplivu elektroenergetichnih ob'yektiv na dovkillya / T.P. Nechayeva, S.V. Shulzhenko., D.P. Sas, M.V. Parasyuk // Problemi zagalnoyi energetiki. 2008. № 18. –S. 54-60. Dostup: http://nbuv.gov.ua/UJRN/PZE_2008_18_13 (Last accessed November 10, 2025)
Zagorowska M. Online Feedback Optimization of Compressor Stations with Model Adaptation using Gaussian Process Regression / M. Zagorowska, M. Degner, L. Ortmann, A. Ahmed, S. Bolognani, E. A. del Rio Chanona, M. Mercangoz // Electrical Engineering and Systems Science. Systems and Control. 2022. –R. 1-40. https://doi.org/10.48550/arXiv.2212.03604
Kopej B.V. Pidvishennya nadijnosti gazotransportnih sistem: monografiya / B.V. Kopej, A. Benmuna, V.I. Slobodyan, A. Bellauar, S.I. Galij, D. Halimi, A.M. Najda // Seriya «Naftogazove obladnannya», tom 8 – Ivano-Frankivsk: IFNTUNG, 2012. – 300 s. ISBN 978-966-694-174-2
Mohamed S. Evaluation of variable speed drives to improve energy efficiency and reduce gas emissions: Case study / S. Mohamed, R. El-Maghraby, F. Mohamed // Chemical Industry and Chemical Engineering Quarterly. 2022. 29(00):18-18. DOI:10.2298/CICEQ220318018S
Wang H.J. The Research of Energy-saving in Air Conditioning Water Cooling System by Frequency Conversion Pump and Constant Pressure Control. / H.J. Wang, F. Wang, Y.Y. Huang, L. Zhang // Applied Mechanics and Materials. 2nd International Conference on Mechanics and Control Engineering, Beijing, 2014, vol. 446–447, pp. 1207–1210. DOI: 10.4028/www.scientific.net/AMM.446-447.1207
Xiuhe L. Section Variable Frequency Speed Regulation Control Applied in Pump Energy Saving / L. Xiuhe // International Conference on Computer, Mechatronics, Control and Electronic Engineering, Changchun. – 2010. – Vol. 3. – № 610276. – P. 431-434. DOI: 10.1109/CMCE.2010.5610276 https://www.researchgate.net/publication/251959311_Section_variable_frequency_speed_regulation_control_applied_in_pump_energy_saving
Yang, S. Intelligent Control Technology for Frequency Conversion Pump in Air Conditioning Systems / S. Yang, Q. Ren // Advances in Intelligent Systems and Computing. – 2013. – Vol. 180 AISC. – R. 665-669. DOI: 10.1007/978-3-642-31656-2_9
Ciontu M. Analysis of energy efficiency by replacing the throttle valve with variable speed drive condensate pump from E.C. Turceni / M. Ciontu, D. Popescu, M. Motocu // Published in International Conference on… 11 November 2010. Engineering, Environmental Science. DOI:10.1109/ISEEE.2010.5628495 Corpus ID: 11478409
Gura L.O. Gazoperekachuvalni stanciyi magistralnih gazoprovodiv / L.O. Gura. – H.: NTU "HPI", 2006. –182 s. Dostup: https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=&cad=rja&uact=8&ved=2ahUKEwjvw5mDp-qPAxUuFBAIHebBN40QFnoECCMQAQ&url=https%3A%2F%2Fcyberleninka.ru%2Farticle%2Fn%2Fmodel-planirovaniya-otsenki-kontroliruemyh-pokazateley-v-territorialno-raspredelennoy-sisteme-monitoringa-transporta-gaza%2Fpdf&usg=AOvVaw0zNNGOWuJm2FBLEHwaQg9U&opi=89978449 (Last accessed November 10, 2025)
Bulat A.F. Kompresorne ustatkuvannya v tehnologiyah vidobutku vuglevodniv: monografiya / A.F. Bulat, G.V. Kirik, G.A. Bondarenko ta in. ; za zag. red. akad. NAN Ukrayini A.F. Bulata. – Sumi : Sumskij derzhavnij universitet, 2016. – 305 s. ISBN 978-966-657-643-2
Bondarenko H.A. A new approach to decigning the s-shaped annular duct for in industrial centrifugal compressor / H.A. Bondarenko, I.V. Yurko // Interactional Journal of Rotating Machinery. – 2014. Article I.D.925368, 10 pages. ISSN 1542-3034.
Grudz V.Ya. Udoskonalennya metodu diagnostuvannya vitokiv z gazoprovodu na osnovi doslidzhennya procesu rozpovsyudzhennya zburen / V.Ya. Grudz, V.Ya. Grudz (mol) // Prikarpatskij visnik NTSh. Chislo. – 2017. – № 1. – S. 217-225. – Rezhim dostupu: http://nbuv.gov.ua/UJRN/Pvntsh_ch_2017_1_25 (Last accessed November 10, 2025)
Grudz Ya.V. Ocinka energoefektivnosti gazoperekachuvalnih agregativ v umovah kompresornih stancij / Ya.V. Grudz // Naukovij visnik Ivano-Frankivskogo nacionalnogo tehnichnogo universitetu nafti i gazu. - 2012. - № 2. –S.1-10. Rezhim dostupu: http://nbuv.gov.ua/UJRN/Nvif_2012_2_17 (Last accessed November 10, 2025)
Grudz V. Ya. Prognozuvannya nestacionarnih procesiv v gazotransportnih sistemah za umovi yih nepovnogo zavantazhennya / V.Ya. Grudz, V.Ya. Grudz (mol.) // Naftogazova energetika. – 2017. – № 2. – S. 62-68. – Rezhim dostupu: http://nbuv.gov.ua/UJRN/Nge_2017_2_7 (Last accessed November 10, 2025)
Knyazyeva V. M. Pidvishennya energetichnoyi efektivnosti transportuvannya gazu shlyahom optimizaciyi rezhimiv roboti elektroprivodiv / V.M. Knyazyeva, S.V. Nosirov, V. Ye. Malyuta, M.O. Kurilchenko, V.B. Kolesnik // Zbirnik naukovih prac «Mashinobuduvannya». – Harkiv. –№32. –2023. –S.64-71 https://doi.org/10.32820/2079-1747-2023-32-64-71 (Last accessed November 10, 2025)
