Розвиток державної аграрної політики та системи дорадництва України в умовах євроінтеграції
DOI:
https://doi.org/10.26565/1992-2337-2025-1-25Ключові слова:
державна аграрна політика, аграрний сектор, сільське господарство, дорадництво, євроінтеграція, сталий розвиток.Анотація
В статті доведено, що аграрний сектор України є критично важливим компонентом економіки країни, що забезпечує продовольчу безпеку та значну частку експорту. Метою статті є визначення пріоритетів розвитку аграрної політики та системи дорадництва України для реалізації планів сталого розвитку та євроінтеграційних завдань. Визначено головні виклики розвитку аграрного сектору України в умовах війни та пріоритети уряду відповідно до Плану повоєнного відновлення України, Рамкової програми співпраці Україна-Організації об’єднаних націй (ООН) на 2023-2027 рр., Стратегії розвитку сільського господарства та сільських територій в Україні на період до 2030 року. На основі аналізу галузевої спеціалізації аграрного сектору України, обсягів виробництва та валютних операцій щодо експорту агропромислової продукції доведено, що аграрний сектор України виявив стійкість в умовах повномасштабної війни, забезпечивши продовольчу безпеку країни, стабільно постачаючи агропродукцію на зовнішні ринки продовольства й посівши передову позицію в структурі експорту. Досліджено напрямки та обсяги державної допомоги аграрному сектору України в 2022-2025 рр. Доведено, що цілі, визначені в національних документах стратегічного рівня, відповідають європейським вимогам, загальний прогрес виконання Угоди про асоціацію між Україною та ЄС та гармонізації нормативно-правової бази становить 81%. Узагальнено нормативно-правове забезпечення аграрного сектору України, прийнято в 2024 році з метою наближення національного законодавства до актів права ЄС Україною в рамках виконання Угоди про асоціацію.
Доведено важливість системи сільськогосподарського дорадництва, визначено суб’єктів надання соціально-спрямованих дорадчих послуг за рахунок бюджетних коштів, результати реалізації заходів з імплементації Угоди про асоціацію між Україною та ЄС, які стосуються дорадництва. З урахуванням особливостей розвитку аграрного сектору України та враховуючи євроінтеграційний вектор розвитку країни виділено пріоритети розвитку аграрної політики України та пріоритети розвитку системи дорадництва України в умовах євроінтеграції.
Посилання
The Ministry of Agrarian Policy discussed further areas of cooperation and assistance to agricultural producers with Mercu Corps. Ministry of Agrarian Policy and Food of Ukraine. URL: https://minagro.gov.ua/news/v-minahropolityky-obhovoryly-podalshi-napriamky-spivpratsi-i-dopomohy-ahrovyrobnykam-z-mercu-corps [in Ukrainian].
Consulting is an important link between farmers and global innovations and sustainable eco-practices. ECOACTION. URL: https://ecoaction.org.ua/doradnytstvo-vazhlyva-lanka-mizh-fermeramy-innovatsiamy-ekopraktykamy.html [in Ukrainian].
Report on the implementation of the Association Agreement between Ukraine and the European Union for 2023. Kyiv: Ukraine-Europe [in Ukrainian].
Report on the implementation of the Association Agreement between Ukraine and the European Union for 2024. Kyiv: Ukraine-Europe [in Ukrainian].
Orlova, N. & Sidenko, Yu. (2024). Challenges of sustainable development of the agricultural sector of Ukraine: strategic priorities of the government. Public administration: concepts, paradigm, development, improvement, vol.8, 91–97. [in Ukrainian].
Orlova, N.S. & Mirko, N.V. (2024). Instruments of state regulation and financial control of the common agricultural policy of the EU countries. Public administration: improvement and development, vol. 4. URL: https://www.nayka.com.ua/index.php/dy/article/view/3462/3496 [in Ukrainian].
Results of the functioning of the agricultural sector of Ukraine in 2024. National Institute for Strategic Studies. URL: https://niss.gov.ua/news/statti/pidsumky-funktsionuvannya-ahrarnoho-sektoru-ukrayiny-u-2024-rotsi [in Ukrainian].
Pokhilenko, N.M. & Haydutsky, A.P. (2024). Prospects for the development of the agricultural advisory system: staffing. ECONOMICS: time realities, vol.6(76), 76–86 [in Ukrainian].
On the State Budget of Ukraine for 2025: Law of Ukraine of November 19, 2024 № 40. Ministry of Finance of Ukraine. URL: https://mof.gov.ua/storage/files/%D0%94%D0%91%D0% A3_2025.pdf [in Ukrainian].
Draft Recovery Plan of Ukraine: materials of the working group “New Agrarian Policy”. Kyiv: National Council for the Recovery of Ukraine from the Consequences of the War [in Ukrainian].
On agricultural advisory activities: Law of Ukraine of June 17, 2004 № 1807-IV. Verkhovna Rada of Ukraine. URL: https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/1807-15#Text [in Ukrainian].
Rykovska, O., Frayer, O., Belkina, M. & Danylyak, A. (2024). Analysis of the state of agriculture in Ukraine and the implementation of EU regulatory legal acts relating to agricultural and food issues. Kyiv: NGO “Ekodiya” [in Ukrainian].
Svyatoshnyuk, A.L. (2023). Current state of agricultural advisory activities and their significance for the development of agricultural cooperation in Ukraine. Scientific Bulletin of the Uzhhorod National University, vol.80(1), 385–390 [in Ukrainian].
Starikova, L. (2023). The EU Common Agricultural Policy and Ukraine's Tasks in the Context of European Integration (Plan for Policy Approximation and Harmonization of Legislation): Agricultural Policy Report. German-Ukrainian Agricultural Policy Dialogue. URL: https://www.apd-ukraine.de/fileadmin/user_upload/Agrarpolitische_Berichte/Starikova_Alalyse_und_Empfehlungen_CAP_UA.pdf [in Ukrainian].
In 2024, Agricultural Products Made Up 59% of Total Exports, - Committee on Agrarian and Land Policy. Verkhovna Rada of Ukraine. URL: https://www.rada.gov.ua/news/news_kom/ 257211.html [in Ukrainian].
Ukraine-UN Framework Cooperation Program, 2023-2027: Priorities, Results, Organization of Cooperation. Kyiv: UN Ukraine [in Ukrainian].
Gagalyuk, T. (2024). Financing of resilience and reconstruction of the agricultural sector of Ukraine by international financial institutions and development agencies: Agro Policy Report. URL: https://www.apd-ukraine.de/fileadmin/user_upload/APD_Taras_Gagalyuk_ENG.pdf
Nivievskyi, O., Martyshev, R. & Kvasha, S. (2023). Agricultural Policy in Ukraine. URL: https://www.researchgate.net/publication/370469206_Agricultural_Policy_in_Ukraine
Outlook for Ukrainian agricultural market 2025. Kyiv: Ministry of Agrarian Policy and Food of Ukraine
Trofimtseva, O. (2024). European integration of the agricultural sector: what can be done to strengthen negotiating positions? Center for Economic Strategy